Dasmat shqipetare. - Albforumi - Lidhja që na bashkon

You are not logged in. [Log In] Albforumi - Lidhja që na bashkon » Forums » Tema Shoqërore » Sociologji » Dasmat shqipetare.

Top Posters

18734

pinkparadise

15196

Kondrapedali

13804

13655

TEDI

13076

USA

Forum Stats

6804 Members
70 Forums
17321 Topics
964923 Posts

Max Online: 371 @ 10/24/07 11:59 PM

Faqet e fundit

»Chat.al
»Arkiva Mediatike - Infoarkiv
»virtualbania

Page 1 of 2

Topic Options

Rate This Topic

#996321 - 04/24/08 11:17 AM Dasmat shqipetare.
perandoria7 perandoria7 anetar Registered: 04/04/08 Posts: 117 Loc: England	Personalisht, nuk jam martuar as Shqiperi as me shqiptare,por me mahnisin se tepermi pervojat e dasmave.A jane dasmat shqipetare festime te permbytura me tradita kulturore te huaja,vecanerisht turke?Kur mund te konsiderohet cifti i martuar(casti simbolik)Mbi te gjitha pse "vajton" pareshtur nusja; a e xhindos menyra se si dasmoret e harlisur argetohen ne diten me " te lumtur "te jetes se saj...?Kam me dhjetra pyetje, por te te mesipermet mjaftojne si fillim.
Top

#996540 - 05/01/08 12:40 PM Re: Dasmat shqipetare. [Re: perandoria7]
Triny Triny anetar aktiv Registered: 12/14/02 Posts: 2455 Loc: North point	Kam vene re se tendenca eshte te imitohet gjithcka nga te mundesh. Tani syte jane me shume nga perendimi, keshtu qe traditat perendimore konsiderohen me te "vleshme per te imituar". Kam pare dhe degjuar ca imitime qesharake te dasmave perendimore, ku shume pyesnin veten: Po tani cfare po ndodh? Po perse? Si ne shume aspekte te tjera e kemi humbur rrugen. Tradita me e perbashket e dasmave te sotme shqiptare eshte kenaqja e prinderve, dhe prania ne dasem e te pakte gjysmes se njerezve qe as te interesojne, dhe as i intereson. _________________________ "If you think education is expensive, try ignorance" --Derek Bok
Top

#996542 - 05/01/08 02:28 PM Re: Dasmat shqipetare. [Re: Triny]
Gurax Gurax anetar aktiv Registered: 11/02/02 Posts: 3197	Dasma eshte nje gezim ne fund te fundit. Shqiptare apo greke apo serbe apo italiane apo spanjolle, eshte me teper si jane mesuar njerezit te gezojne, ashtu sic ndryshe jane dhe kenget apo vallet. As mua nuk me pelqen shume ideja e disa dasmave ku cifti vetem duhet te beje adete dhe te ndjeke traditen duke e shnderruar dasmen e tyre ne nje superstres dhe sikur te jete pune. Ne fakt nuk jane te sapomartuarit qe e bejne kete gje, me teper jane fiset reciproke dhe imazhi para mhalles dhe ne shume raste ideja eshte "u kry dhe kjo gje me ne fund aman". Pak a shume kjo qe ka thene Triny. _________________________ Before we are wise. After we are wise. In between we are otherwise.
Top

#996544 - 05/01/08 02:35 PM Re: Dasmat shqipetare. [Re: Gurax]
Lubardhi Lubardhi Elusive anetar aktiv Registered: 02/23/04 Posts: 4402 Loc: N41°19'13" E19°47'29"	Traditat ktu po i lejn robt pa martu! $\:D$ _________________________ My car is big enough Lubo in Flickr - Balkan Lynx Compendium
Top

#996545 - 05/01/08 02:37 PM Re: Dasmat shqipetare. [Re: Lubardhi]
Gurax Gurax anetar aktiv Registered: 11/02/02 Posts: 3197	Me te tallme me te tallme po ekziston, edhe jo pak, ajo ideja "bobo, dasma!" _________________________ Before we are wise. After we are wise. In between we are otherwise.
Top

#996547 - 05/01/08 03:07 PM Re: Dasmat shqipetare. [Re: Gurax]
jimmy84 jimmy84 mëndje më vete anetar aktiv Registered: 12/11/03 Posts: 1206 Loc: rrugëve të atdheut	Megjithese nuk jam ekspert per pune dasmash po kam qene edhe "krushk" (megjithese isha kalama) dhe kam lexuar per dasmat. Dasmat shqiptare mesa di une jane shume unikale. Ne fakt ka nje gje (te mire apo te keqe) qe cdo simbol me kalimin e kohes e humbet nenkuptimin e vet dhe mbetet thjesht "tradite" dhe atehere eshte vetem ceshtje kohe qe te braktiset perfundimisht. Dasmat shqiptare jane te mbushura me simbole te pafund. Dhe cdo veprim ka kuptimin e vet. Po te lexoni Kanunin e Leke Dukagjinit psh do gjeni cdo hollesi te organizimit te dasmave dhe kuptimin e tyre. Pjesa qe personalisht me ka pelqyer me shume nga te gjitha ceremonite ne dasmen shqiptare ka qene "rrembimi i nuses". Kjo eshte pjesa me origjinale ne dasmat tona. Krushqit qe marrin nusen asnjehere nuk kalojne nga rruga qe kane ardhur, dhe shkrepin pushket (kjo e fundit nuk behet me per arsye "sigurie") kjo nuk eshte asgje me pak sesa nje "teater" i rrembimit te vajzes. Ritualet e dasmes dhe te vdekjes me sa di une jane nder zakonet me te lashta dhe me origjinale shqiptare. Nuk e di sa do i rezistojne "revolucionit globalist". Ironikisht, ne emer te "shumellojshmerise" po realizohet "kallepi unik" i njerezimit. _________________________ Nuk eshte IDEJA, ajo qe me mungon, por NJERIU. iVi. Ngjyrat e verbojne syrin. Nga "Tao". http://www.impulstudio.com
Top

#996594 - 05/03/08 12:12 AM Re: Dasmat shqipetare. [Re: jimmy84]
perandoria7 perandoria7 anetar Registered: 04/04/08 Posts: 117 Loc: England	Jimmy84, fenomeni i "rrembimit te nuses" i ka rrenjet ne mentalitetin islamik ne te cilin ajo(femra e shkrete!) konsiderohet si prone e burrit.S'ka asnje lloj merite ne nje aktivitet ne te cilin me i fuqishmi e agresivi nenshtron nje qenje tjeter njerezore, me te dobet fizikisht.Edhe sikur (per hir te debatit)rrembimi i nuses ta kete zanafillen ne Shqiperi s'duhet te krenohemi per kete lloj tradite primitive.
Top

#996607 - 05/04/08 07:39 AM Re: Dasmat shqipetare. [Re: perandoria7]
atman atman anetar aktiv Registered: 01/13/03 Posts: 1221 Loc: Korça	Rrëmbimi i nuses, gruas, femrës, nuk ka të bëjë aspak me turqit dhe kulturën e tyre. Mitologjia është e mbushur plot me raste të tilla. Veçanërisht, një nga shpalosjet e tij më të bukura, e plot dramacitet, është “Rrëmbimi i Prozerpinës”. Plutoni, mbret i Hadesit – emri i mbretërisë së vdekjes ku dallojmë qartë një kompozitë të gjuhës shqipe: (Ha-De, Ha- Dhe, ende sot e kësaj dite e ne e kemi si një mënyrë të shprehuri kur themi. Hëngri dhe’, – Ha- dhe’ për dikë që vdes. Realisht ishte emri i mbretit por si pasojë u quajt edhe mbretëria, dmth, shtëpia e Hadesit). Pra Plutoni rrëmbeu Proseprinën dhe e bëri gruan e vet. Ngjarja bëri bujë sepse Dhemetra,(nëna e madhe)nëna e Proserpinës, nga dëshpërimi kërcënoi shuarjen e jetës nga uria nëse nuk i kthehej e bija...e kështu miti vijon... Klaudiano, poet latin i ka kushtuar një vepër me titull “Il rapimento di Proserpina” (Rrëmbimi i Proserpinës). Ndërsa Bernini ka bërë një nga kryeveprat në skulpturë, kushtuar ngjarjes mitologjike. Nuk kemi të bëjmë me një rast nuseje, por me rrëmbimin në përgjithësi të femrës si një akt i njohur. Nga mitologjia kemi edhe rrëmbimin e Ganimedit prej Zeusit, djali i Tro – së që i dha emrin Trojës(një nga variantet), sepse babai i tij, i Ganimedit quhej edhe Laomedon, ky nga ana tjetër ishte babai i Priamit. Ganimedi ishte fëmija më i bukur ndër të tjerët dhe Zeusi i dashurua marrëzisht(një rast i mirëfilltë homoseksual), dhe nuk zgjodhi rrugë tjetër veç ta rrëmbente...Ngaqë e dashuronte kaq, e vendosi pamjen e tij midis yjeve. Sot kemi yllësinë e Ganimedit. Por, një nga rastet e mirëfillta të rrëmbimit është pikërisht ai i Helenës. Parisi nuk bëri gjë tjetër veç i rrëmbeu nusen, tjetrit. Pra, sikundër shohim nuk kemi aspak të bëjmë me një fenomen turk, por me një fenomen që buron në mitologji dhe rrjedh deri në kohët historike. Përgjithësisht rrëmbimet nuk kishin për qëllim të tregonin forcën e dikujt, kuptuar si pushtet, por forcën e dashurisë. Rrëmbimet nxiteshin nga dashuria. Në historinë e martesave shqiptare braktuisja e burrit dhe rrëmbimi i nuses bëhej për këtë qëllim. Familja e martonte me dikë tjetër dhe vajza dashuronte dikë tjetër. Ja shkaku. _________________________ qenia virtuale
Top

#996608 - 05/04/08 07:54 AM Re: Dasmat shqipetare. [Re: atman]
atman atman anetar aktiv Registered: 01/13/03 Posts: 1221 Loc: Korça	Sot? Dasmat si edhe dikur, por me duket se jane rritur shpenzimet setepernmi aq sa e shnderojne ne nje drame te vertete. Nese nje kusheri-ri-ra, tende martohet dhe duke qene ne gjendje ben nje dasem ku shpenzon miliona(shpesh shifra i kalon edhe dhjete milionat), kush martohet me vone, ndihet nen shtypjen e dasmes se pare. Nje nga zakonet e bukura, tipike shqiptare, eshte mbrritja e nuses ne shtepi, ende pa hyre, pa i shkelur kemba ne prag, vjehrra e pret me nje tas me mjalte, ja mer doren i ngjyen dy gishtrinjte e pare, treguesin dhe tjetrin dhe ia çon te qemeri, pjesa e siperme e deres ose e portes, ku le shenjen e mjaltit, si nje urim per ate qe do, duhet, te sjelle me vete nusja, aty ku shkel, - embelsine. Sidoqofte, riti zhvillohet midis kengesh popullore tipike dasmore dhe jane te shumta, madje edhe me karakter humoristik, shpesh thumbues, drejtuar vjehrres, vjehrrit, dhenderit etj duke krijuar atmosfere. Per fat te keq tashme nuk me vijne ndermend vargje, por jane vertet te bukura. Natyrisht sot po largohemi nga keto tradita dhe une nuk i quaj kaq natyrale sa edhe fjala qe permenda ne fillim te frazes. Vjen jo aq nga ndikimi i kohes se sa i nderhyrjeve "moderne" te pranuara ne menyre artificiale, shpesh nga turpi. Kam nje te njohurin tim, pronar i njeres prej qendrave me te medha tregetare ne rrugen Tirane - Durres, qe, kur u martua i tha te jemes: Nuk dua shami zeza ne dasem! Me shami zeza nenkuptonte te aferm nga fshati. _________________________ qenia virtuale
Top

#996609 - 05/04/08 09:40 AM Re: Dasmat shqipetare. [Re: atman]
perandoria7 perandoria7 anetar Registered: 04/04/08 Posts: 117 Loc: England	Atman, te falenderoj shume per pershkrimin e traditave te ndryshme dashmash,por une vazhdoj te jem i paqarte ne lidhje me rrembimin e nuses.Thjesht, s'kuptoj c'lidhje ka mitologjia me realitetin!Nenshtrimi i femres shqiptare eshte tipar shques bashkekohor, i trasheguar e kultivuar gradualisht nen zgjedhen turke.Si rrjedhoje sot femrat shqiptare kane pervoja te hidhura ne krahasim me grate e Evropes Perendimore,te cilat kane, relativisht, te drejtat e burrave.
Top

#996610 - 05/04/08 12:27 PM Re: Dasmat shqipetare. [Re: perandoria7]
Fantazi Fantazi anetar aktiv Registered: 09/09/04 Posts: 7675	Originally Posted By: perandoria7 ...por une vazhdoj te jem i paqarte ne lidhje me rrembimin e nuses. Atmani me lart, ka pershkruar pjese ta tradicionit te dasmes shqiptare, sic jane futja me kemben e djathte, apo lyerja e gishtit me mjalte,ndarja e diteve (e shtuna per djalin, dhe e djela per vajzen) etj. Pra keto hyjne tek traditat qe vazhdojne te riperseriten brez pas brezi, edhe ne ditet e sotme neper dasmat moderne. Ndersa rrembi i nuses, mendoj qe nuk ka lidhje me traditen shqiptare, por me prapambetjen shqiptare, gje qe ne dasmat e sotme eshte pothuajse shume e rralle.
Top

#996624 - 05/04/08 03:42 PM Re: Dasmat shqipetare. [Re: Fantazi]
Sceptic Sceptic Pas toucher anetar aktiv Registered: 10/26/03 Posts: 8711 Loc: Italy	Interesant fakti qe ju duket prapambetje marrja e nuses nga dhenderi te dielen. Nje pyetje kam une: cilen menyren te zhvillimit te ceremonise quani perparimtare ju? _________________________ *Te gjitha rruget e Shqiperise te cojne ne Durres!*
Top

#996626 - 05/04/08 03:49 PM Re: Dasmat shqipetare. [Re: Sceptic]
Fantazi Fantazi anetar aktiv Registered: 09/09/04 Posts: 7675	Sceptika, ke po pyet ti se s´te mora vesh? Tjeter kuptimi ka "rrembimi" dhe tjeter kuptim ka "marrja"... Marrja eshte normale dhe rrembimi jonormal!
Top

#996630 - 05/04/08 03:55 PM Re: Dasmat shqipetare. [Re: Fantazi]
Sceptic Sceptic Pas toucher anetar aktiv Registered: 10/26/03 Posts: 8711 Loc: Italy	Te pergjigjet kush te doje nga ata qe mendojne se menyra e zhvillimit te dasmes shqiptare eshte e prapambetur $\:\)$ Fanta, marrja te dielen eshte pikerisht rrembimi per te cilin po flitet $\:\)$ _________________________ *Te gjitha rruget e Shqiperise te cojne ne Durres!*
Top

#996631 - 05/04/08 03:55 PM Re: Dasmat shqipetare. [Re: Fantazi]
perandoria7 perandoria7 anetar Registered: 04/04/08 Posts: 117 Loc: England	Fantazia ,me pelqen menyra jote e sqarimit!Eshte e shkurter dhe e ngjeshur,te lumte!
Top

#996642 - 05/04/08 06:27 PM Re: Dasmat shqipetare. [Re: perandoria7]
Lubardhi Lubardhi Elusive anetar aktiv Registered: 02/23/04 Posts: 4402 Loc: N41°19'13" E19°47'29"	Mu m'pelqen shume kur kercet pushka gjate dasmes. Tregon shume per popullin tone! $\:D$ _________________________ My car is big enough Lubo in Flickr - Balkan Lynx Compendium
Top

#996648 - 05/05/08 04:28 AM Re: Dasmat shqipetare. [Re: Lubardhi]
kobe kobe anetar Registered: 07/18/07 Posts: 171	kushtet ekonomike ne shqiperi jan te veshtira dhe eshte e shtrenjte te blesh shpi. Shumica e njerzve jetonin me prinder edhe mbas marteses, me sa mbaj mend une. Ne amerikem femijet dalin nga shpia maximumi 25 vjec. Shumica njerzve e perballojn jetesen. Per dasmen vetem sa di qe djali shkon dhe e merr te shpia me nja gjasht makina.
Top

#996661 - 05/06/08 09:04 AM Re: Dasmat shqipetare. [Re: perandoria7]
policia policia anetar i AF Registered: 07/14/06 Posts: 564 Loc: tirane	une besoj se dasmat shqiptare e kane humbur shume traditen dhe i jane afruar me teper komoditetit dhe modernes... kam shume vite qe nuk kam qene prezent ne dasma kaq tradicionale sic shruhet me siper... kam martuar shume shoke shoqe, te afert por jam kenaqur shume me menyren e organizimit, atyre dasmave tradicionale qe mund te kene qene dikur ne shqiperi, nuk kane lidhje fare as me rrembime as me qefmbetje... dhenderri me nusen kercejne dhe puthen per qefin e vet pa asnje lloj kompleksi apo tradite...
Top

#996674 - 05/06/08 06:16 PM Re: Dasmat shqipetare. [Re: policia]
atman atman anetar aktiv Registered: 01/13/03 Posts: 1221 Loc: Korça	I dashur perandoria 7, kam përshtypjen se nuk kupton çfarë shkruan vetë. (hidhi një shikim hapjes së temës, autor i të cilës je). Nëse do të ishe ndalur pak te arsyeja e ndarjes që unë i bëra mendimit tim, (dy shkrime) gjithçka për ty do të qe e kthjellët. Por nuk ndodhi kështu dhe unë po bëj një përpjekje të dytë. Pohimi tënd se rrëmbimin e nuses e kemi peshqesh prej (dhuratë)Turqisë, më e pakta s’është argumentuar dhe më e shumta i gabuar. Kjo qe arsyeja pse unë iu drejtova mitologjisë dhe historisë duke sjellë shembuj përkatës. Mund të flisja për rrëmbimin e Helenës i cili është tipik, ai i shfaquri me të gjitha tiparet në mijëra vjet edhe në kulturën shqiptare. Zgjerimi pohon dhe provon vlerën ontologjike të rrëmbimit, i cili edhe kur u përmend nga Jimi kishte këtë synim, (As këtë gjë nuk e kuptove) dmth atij i bëri përshtypje kjo gjë, sepse sot mbetet thjesht një kërshëri - shpresoj. Në dasmat e Shqipërisë së mesme ndihet ndikimi turk, por kjo gjë ndihet në gjithë folklorin e kësaj pjese të vendit. E mbi të gjitha në këtë temë nuk po flasim për shtypjen e femrës shqiptare, krahasuar kjo me femrat europiane. Në mjaft tema është trajtuar problemi i femrës, si shqiptare ashtu edhe të huaj. Nëse shikon më në brendësi do të kuptosh se ky realitet është njësoj nga të gjitha anët. Megjithatë nuk është tema përkatëse kjo, ndaj përpjekjet për të dalë nga ngatërresa ku u fute me këmbët e tua, po të zhytin më thellë. Argumentimi se rrëmbimi tregon forcën, apo dhunën e dikujt(!!!), ndaj një qenieje tjetër të dobët, nuk qëndron. Nuset në dasmë nuk qajnë për hamendjen që ti sjell këtu, por ngaqë ajo i le lamtumirën shtëpisë së prindërve, sikundër, dhëndëri dhe burrat shqiptarë, nuk dehen duke parë lotët në fytyrën e saj, por sepse, sikurse thotë më sipër Gurax, dasma mbetet gëzim kudo qoftë. Dikur dasma zhvillohej në dy pjesë dhe këto dy pjesë të ndara në dy të tjera. Pra, në dy ditë, ditën e nuses – e shtuna dhe në dy dhoma të veçanta, në njërën gratë dhe në tjetrën burrat. Ndarja e dytë nuk ishte e prerë me thikë, shpesh dasma bëhej në të njëjtin mjedis shtëpie. Sot kemi të trashëguar vetëm ndarjen e parë, e shtuna për vajzën dhe e djela për djalin. Të shtunë mbrëma, zakonisht afër mesnatës, krushqia – të dërguarit e djalit, viziton dhe merr pjesë në gëzimin e tjetrit. Të dielën ndodh e kundërta. Kjo, kur janë nga i njëjti qytet. Kur djali është nga një qytet i largët, nuk është e thënë që njerzit e çupës t’i bëjnë vizitën e “fundit”, atë të shkëputjes “përfundimtare” nga familja. Zakonisht nusja dërgohej në shtëpinë e prindërve për tu çmallur, ose për ta zbutur dhimbjen e ndarjes së përherëshme. Në çastin kur hyjnë krushqit, orkestra menjëherë ndryshon muzikën duke ia thënë motivit përkatës. (Ndarja e dytë ruhet ende por në një rast tjetër, atë ekstrem; vdekjes). Ndarja e ditëve është e kuptueshme, shpesh mblesëritë lidheshin jashtë fshatit, e nganjëherë edhe jashtë krahinës dhe rrallëherë jashtë vendit, (Kostandini dhe Doruntina). “Nuse ku të shkelçin këmbët të rënçin dhëmbët...” thotë një varg popullor; mjaft domethënëse. Një nga vlerat më të mëdha të dasmës shqiptare dhe që nuk gjendet në asnjë popull të botës, është urimi që ne bëjmë: U trashëgofsh! Kudo në botë thuhet “Urime”, ose “Përgëzime”, ndërsa urimi tonë është vetë jeta, sepse martesa jo vetëm që lidh dy qenie, por i lidh për t’i krijuar jetës mundësinë e vazhdimit... U trashëgofsh! Do të thotë u bëfsh me fëmijë. Dhe fëmija nga ana tjetër e përforcon lidhjen martesore. * * * Fantazia: - si e argumenton që rrëmbimi është prapambetje? Por më e habitëshme është ndarja ose përkufizimi që bën, ku e quan jo traditë atë që është e prapambetur. Nuk qëndron nga asnjë pikpamje. _________________________ qenia virtuale
Top

#996676 - 05/06/08 09:16 PM Re: Dasmat shqipetare. [Re: atman]
Fantazi Fantazi anetar aktiv Registered: 09/09/04 Posts: 7675	Se pari atman, mendoj qe disktimet qe behen ketu, s´duhet te marrin ngjyra te stresuara ( jo po u zhyte, jo po ngece, vete e the, e vete e nise). Diskutojme per aq sa dime. Mbase ne kete rast gabim eshte termi qe vazhdon te perdoret...nderkohe qe ne vend te "rrembimit", duhet perdorur "marrja". Ne rastin kur them rrembim, kam parasysh bashkimin e nje cifti, qe mes tyre ka dashurine, por te tjera pengesa (si fene, deshiren kundra prinderve, ngjyren, fisin etj), si rrjedhim ka pas ekzistuar rrembim. Ndaj dhe e kam quajtur prapambetje, pasi dicka e tille nuk duhet te ekzistoje (dhe pothuajse nuk ekziston ne ditet e sotme). Dy njerez qe duhen, i japin drejtimin qe duan jetes dhe te ardhmes se tyre. Ne kete rast perjashtoj dasmen dhe jam gjithashtu jashte teme. Ne rastin e marrjes, kemi nje dasem, qe e ke shpjeguar me lart (te shtune, te djele, krushq, sa ne nje ane, ne tjetren) etj. gjera qe dihen. Pra ne rrembim nuk ka dasem, por ne marrje. Rrembej - kundra deshires se dikujt
Top

Page 1 of 2

Previous Topic View All Topics

Index Next Topic

Moderator: personazh, Gysi, Isi, I, FloBo

Hop to: