1 registered
(1 invisible)
and 47 anonymous users online.
|
|
6802 Members
70 Forums
17321 Topics
964918 Posts
Max Online: 371 @ 10/24/07 11:59 PM
|
|
|
#124246 - 03/26/04 05:07 PM
Re: Domosdoshmenia e kthimit te gegnishtes?
|
Kosowar
anetar
Registered: 03/23/04
Posts: 26
Loc: Gjilan
|
Letėr e hapun e Adrian Pacit drejtue botuesit tė gazetės Java Migjen Kelmendit
Nuk mė duket se problemi asht te gjuha, por tek raporti qė na vendosim me te
Ajo gjetja jote pėr talebanėt e gjuhės asht mjaft e fortė aq sa ta ka kopjue edhe Sali Berisha nė parlament kur don me sha socialistat, por nėse monumentet e shkreta tė Budės u thėrrmune nėn predhat e talebanėve, gjuha qe ku asht e na po e flasim e po e shkruejmė prapė. Aty asht Frang Bardhi, Gjeēovi, Fishta, Koliqi, Migjeni (ai tjetri), Camaj, e sa e sa tė tjerė qė sot studjohen nė shkolla e bashkė me ta studjohet edhe gjuha e tyne. Monumenti i Budės u thėrrmue, por gegnishtja qė ti vazhdon me e shkrue te Java nuk ka dekė, e sot nuk mundet kush me folė pėr situatėn kulturore tė Kosovės pa e konsiderue risinė qė kjo gazetė ka futė nė debatin kulturor shqiptar. Pra, gegnishtja nuk asht shkatėrrue
ADRIAN PACI
Tung Migjen,
Gjithmonė e kam pasė problem me ia thanė italianėve pėrkthimin nė shqip tė pėrshėndetjes Ciao. Tungjatjeta, tingėllonte jashtėzakonisht e komplikueme pėr ta, e njikohėsisht shumė e gjatė pėr me kenė simotra nė shqip e ciaos italiane (tė njajtin problem kishte me pasė edhe pėrkthimi i pėrshėndetjes anglisht hi), deri sa nji ditė, pėr fat tė mirė (a tė keq temin), u njoha me Erzen Shkolollin, i cili mė shkruente e-mail, e mbas emaili me subjektin TUNG.
Tung, pra, Migjen,
Nuk na ka qėllue me ndejtė shumė bashkė e megjithate mė duket sikur njihemi prej kohėsh.Ti ke pa videot e mia para se me u takue me mu, e une kam mbajtė nė duer shkrimet e tua ma gjatė se ato pak orė qė kena pasė rast me kalue bashkė. Kot me e mbajtė tė fshehtė admirimin qė kena pėr shoqi-shojn, e se bashkė ndajmė me njani-tjetrin shumė gjana ndoshta na vjen ma lehtė me diskutue edhe pėr pozicionet e ndryshme a tė kundėrta qė mund tė kena.
Une e di se ti ke do kohė qė e ke marrė flamurin e gegnishtes nė Kosovė (e nė fakt kėte letėr po ta shkruej nė gegnisht). Nuk jam aq i lujtun mendsh me iu futė sot nji debati me ty pėr gjuhėn. Jo se po trembem prej teje (hijen e randė e ke, por gogol nuk je ba ala), por kur ti po vuen prej kompleksit tė kompetencės, aq ma teper une, qė jam shkollue pėr pikturė, nuk kam sesi me pėrballue nji debat tė tillė. Kompetencat e mia nė gjuhėsi mundem ma sė shumti me ia shpreh Erzenit, kur mė nisė mesazhe me gabime sintakse a gramatike, por me ty nuk du me ba sot nji debat pėr ēashtje gjuhėsore. Po, pėr ēka tjetėr mundet me debatue njeriu me ty sot, pos se pėr gjuhėn?
Fjalėt e Mehmetit, kur po tė kėrkojsha nėpėr rrėmujen e mbramjes nė Vienė, mes zhurmės sė muzikės dhe tallavisė: Nuk e di se ku asht Migjeni, por shih se kushedi se kujt po i flet pėr gegnishten, mė janė kujtu sa here e kam qeshė me vedi kur po mendojsha kėte letėr.
Shkon gjuha ku dhemb dhami, thona na. E nė rastin tand, duhet me thane se dhami i jot i sėmurė asht pikėrisht gjuha. Ti nė shkrimet e tua ban nji afirmim shumė tė randėsishėm kur thu: Nuk ka gjuhė tė mirė e gjuhė tė keqe. Plotėsisht dakort. Gjuha asht nji konvencion pėr me komunikue. Gjuha nuk asht e shejtė, nuk asht e paprekshme, duhet respektue doemos, por nuk meriton asnji adhurim. Mundesh me folė e me shkrue me gabime nji gjuhė, mundesh me e shkrue e me e folė keq e pėrdreq, por nuk ekziston gjuhė e denjė e gjuhė e padenjė, e meritueme dhe e pameritueme me u folė e me u shkrue. Po atėhere, ku asht problemi? Me sa kam kuptue une Migjen, problemi asht se nė Kosovė, pėr arsye qė dihen tashma, e qė ti bukur mirė i shtjellon nė librin tand Carere Patria, gjuha e njisueme ishte, si tė thuesh, prologu i Shqipnisė sė njihsueme, ishte ai moment magjik ku shqiptarėt, kėtej e andej kufinit, ndiheshin Nji, ishte andrra e bukur pėr tė cilėn ia vlen me ba sakrifica tė pafundme. Ishte as ma shumė e as ma pak se nji tabu, prekja e tė cilit mujte me vu kedo para rrezikut me u pėrbuzė si tradhėtar. Asht me tė vėrtetė prekėse tė jesh pėrballė ndjenjave tė tilla Atdhedashėse, por, siē e ke kuptue mirė, kėto lloj ndjenjash ishin veē tjerash edhe fryt i nji deformacioni moskomunikimi e keqkuptimi tė madh. Udhėtimi yt nė Shqipni ta rrėzoi mitin e Atdheut e tė vuni para realitetin e hidhun. Iluzioni i lėshoi vendin deluzionit, e miti tu shkėrmoq para syve tuj tė lanė nji shije tė hidhun zhgėnjimi.
E bashkė me mitin e shtetit Amė, tu shkėrmoq para syve adhe ajo pėr tė cilėn ti deri atėhere nuk kishe dyshue, miti i gjuhės sė njisueme. Pra, problemi nuk asht gjuha nė vetvedi, problemi asht se muri mes Kosovės e Shqipnisė e kishte kthye gjuhėn nė nji tabu pėr kosovarėt, e ti fort mirė e kuptove sapo e kapėrceve kėte mur se ky ishte nji tabu i rrejshėm, iluziv, e bile i rrezikshėm pėr emancipimin e shoqnisė kosovare. Ēfarė i duhet ma mirė nji njeriu, qė pėr vokacion ka kreativitetin e lirinė individuale, se tė pėrballunit me nji argument tė tillė? Ti mirė e kuptove se ky ishte momenti yt dhe ia nise luftės. Nuk asht problem gjuha Migjen, problem janė ata qė nuk dinė me pasė me gjuhėn nji raport normal, real, e jo inferior. E mue po mė duket se jo vetėm adhurimi i dikurshėm pėr Shqipninė, e si rrjedhojė edhe pėr gjuhėn e njisueme, por edhe kjo luftė qė i ke shpallė gjuhės sė normės, asht veē tjerash edhe shejė e moslirimit nga efektet e kėtij inferioriteti. Them nga efektet, mbasi mendoj se inferioritetin e dikurshėm, qė aq bukur e pėrshkruen nė librin tand (e qė mue mė kujton inferioritetin tem nė kontaktet e para me Italinė), e ke superue e bile aq e ke superue sa herė herė mė dukesh se ke kalue nė ekstremin tjetėr, e nuk e di pse por thonė se shpesh ekstremet puqen.
Kurthi Na dhe Ju
Mos kujto se pėr ne qė jetojshim nė diktaturė, tė paveshun e nė rradha pėr djathė e kortodha, ishte ndonjė kėnaqėsi me ditė se nė Kosovė e mendojnė Shqipnin Zojė tė rande. E nuk asht prap ndonji kėnaqėsi me ndi shfrimet e atyne qė, mbasi e mendojshin Zojė tė randė, e zbuluene se ishte nji grue e pėrdalun e kaq u mėrzitėn nga ky zhgėnjim sa nuk lanė gja pa i thanė. Por, une nuk due me e futė diskutimin tonė nė kurthin NA e JU, mbasi mendoj se kjo kishte me kene nji rrugė pa krye e pa bereqet.
Ajo qė pėrsėri du me theksue asht se luftėn tande kundėr normės nuk mundem mos me e pa si luftėn e njeriut qė ka vendosė me i shpallė luftė individuale tabusė kolektive, mbasi e ka prekė me dorė, e ka provue se asgja shejte nuk ka nė te, e ka pa se asht nji zot i rrejshėm, nji idhull pėr me u rrėzue. Asht kjo e jotja nji betejė si kundėr inferioritetit kosovar pėr gjuhen e njisueme, ashtu edhe kundėr prepotencės tiranase qė qelbet prej fobisė. Sepse, duhet me pranue se nuk kishte vetėm nji tabu tė gjuhės sė njisueme nė Kosovė, por edhe nji pranim tė detyruem me forcė tė saj nė Shqipni. Rrethanat e kishin ba gjuhėn e njisueme tė ishte e paprekshme, e padiskutueshme, si nė Kosovė ashtu edhe nė Shqipni.
Nuk asht puna te gjuha, gjuha asht vetėm preteksti qė rethanat e veshėn me petkun e nji tabuje tė paprekshme tė cilėn ti, jo vetėm me argumenta, por mbi tė gjitha me vokacionin tand, ke vendosė me e sfidue.
Rreth teje sillen besimtarėt e verbėr tė kėtij idhulli dhe tė mallkojnė, por ti nė vend qė tė trembesh merr guxim ma tepėr, e bash nė kėto mallkime gjen vėrtetimin se sa e deformueme asht marrėdhania e besimtarėve tė verbėr ndaj kėtij religjioni falls, e i provokon besimtarėt e kėtij farė religjioni; u flet pėr fene e tė parėve qė ata kanė lanė mbas dore nė shkėmbim tė fesė tjetėr qė pėr ma tepėr, asht feja e nji tirani, qė i ka sundue me gjak e dhunė. E kėtu mė duket se fillon momenti jot ma demagogjik. Pėr me ia mbushė mendjen gegėve se duhet me shkrue e me folė gegnisht, pėrdorė si argument faktin se gjuha letrare asht pjellė e diktaturės, e meqė diktatura ishte nji e keqe pėr kombin shqiptar, edhe gjuha qė ajo vendosi asht nji gjuhė e keqe, duhet ndrrue.
Po a ishe ti Migjen ai qe thojshe se nuk ka gjuhė tė keqe e gjuhė tė mirė?
E shkruen edhe ti vetė se shumica e gjuhėve tė njehsueme janė ba nėn dhunėn e despotėve e diktatorėve, prandaj mė duket vėrtet demagogji me e sulmue gjuhėn e njehsueme shqipe me kėsi argumentash. Jam plotėsisht me ty kur e shkruen gegnishten, kur ve nė diskutim absolutizmin e normės, kur ve nė lojė mitin e adhurimit pėr njisimin gjuhėsor, por edhe kur bėrtet pėr efektet e kompleksit tė inferioritetit qe u krijohen kosovarėve nga vėshtirėsitė me gjuhėn e njisueme, por nuk tė ndjek nė denoncimin denigrues qė i ban normės sikur ajo tė ishte nji e keqe, nji smundje prej se cilės mund tė dilet vetėm tuj e luftue me kurėn e gegnishtes. Gjuha asht nji konvencion Migjen, e ajo vlen pėr me komunikue. Kėtu ku jetoj une, ba me i ba bashkė nji bergamask, nji napoletan e nji sard, e me i vu me folė nė dialektin e tyne, i bijnė njani thundrės e tjetri patkonit, prandaj kanė ra nė ujdi me folė italisht.
Ēabej pat sugjerue elbasanishten si bazėn ku mund tė themelohej gjuha e njisueme, pėr tė vetmen arsye se aty tosknishtja tuj komunikue me gegnishten ia kishin zbutė cepat njena-tjetrės, tue u sfumue nė njena-tjetrėn. Nėse jemi tė mendimit se shqiptarėve u duhet nji kod komunikimi mes vedi, e kjo nė fund tė fundit asht thelbi i ēashtjes kur flitet pėr gjuhėn e njisueme, duhet thjesht tė rrisim komunikimin, tė rrimė ma shumė me njeni tjetrin, tė flasim me njeni-tjetrin pėr muzikė, pėr raki, pėr femna, pėr filosofi, pa ndjenjė superioriteti e inferioriteti, pa pasė nevojė me pėrkthy toskėn nė gegė e gegėn nė toskė, e meqė kena me dashtė me u kuptue kena me u mundue me kenė tė kuptueshėm pėr tjetrin, e kena me kėrku tė folmen qė na afron ma tepėr, kena me shkėmbye shprehje e fjalė e ndoshta edhe kena me qeshė me shoqi-shojn pėr mėnyrėn si njeni thėrret diēka, e si i thotė tjetri tė njajtės gja. Une mendoj se sot shqipja e ka nji kod komunikimi, e ky kod asht gjuha e njisueme. Por, une nuk besoj se ky kod asht i paluejtshėm e i pandreqshėm. Une mendoj se gjuha asht nji organizėm i gjallė qė nuk mund tė mbyllet nė arkivolin e nji udhėzimi pėr drejtshkrim. Ndoshta gegnishtja, qė pėr arsye politike u pėrjashtue nė masėn ma tė madhe nga formulimi i kėtij kodi, ka nevojė tė jetė ma prezente nė te, e pikėrisht pėr kėte duhet qė sot gegnishtja tė shkruhet nga shkrimtarė e poetė, e ti i dashtun Migjen tė vazhdosh me Javėn me ushqye komunikimin mes gegnishtes e tosknishtes, jo pėr ta ba gazetėn tande flamur lufte kundėr gjuhės sė njisueme, por pėr ta ofrue si nji hapsinė ku norma e njisueme dhe gegnishtja takohen e flasin pėr art, politikė, kulturė, seks e receta gatimi.
Siē e din, une kam le nė Shkodėr e me folė e me shkrue gegnisht pėr mue nuk asht aq e zorshme. E gegnishtja nuk asht pėr mue vetėm gjuha me tė cilėn mė ka folė gjyshja, por janė vargjet qė qysh i vogėl i kam lexue e mėsue pėrmendėsh tė Fishtės, Mjedės, Migjenit (atij tjetrit). Asht gjuha e Hyllit tė Dritės qė lexojsha tinzash, e ku pėrveē gjuhės kam marrė edhe leksionet e para tė nji mendimi ndryshe. Prandaj, i dashtun Migjen, jam krejt dakort me ty kur e shpall luftėn tande pėr gegnisht, veē tė tjerash, si nji betejė pėr tė drejtėn me kenė i ndryshėm, pa u shpallė tradhėtar, pėrēamės. Larg qoftė qė une me tė shpallė ty tradhėtar apo pėrēamės. Pėrkundrazi, mue veē po me vjen keq qė si shumė po merresh me kėsi budallajsh qė gegnishten tande po e shohin si diversion anmiqėsor kundėr Atdheut. Hiqju Migjen kėsi debilash e mos u merr shumė me ta, se hup kohė kot.
Joautenticiteti kosovar mbrenda normės
Nė kėte letėr qė ta kam nisė i kam mėshue shumė faktit se beteja jote kundėr normės asht beteja e nji individi kreativ e antikonformist kundėr nji norme tė ngritun nė tabu e tė mbrojtun me fanatizėm nga nji grup njerėzish qė nuk dinė me mendue ndryshe e nuk guxojnė me thurrė nji mendim kritik. Megjithate, duhet ta pranoj se tue i lexue shkrimet kam vu re se pėrtej penės sė mprehtė tė intelektualit antikonformist, ka nė betejėn tande nji dhimbje e nji piskamė tė sinqertė pėr fatin e atyne kosovarėve qė moszotnimi i normės i banė me kenė tė tulatun e tė mbetun. Sigurisht qė ky asht nji deformim serioz, por une nuk due me besue se gega i Kosovės asht i ndryshėm prej gegės sė Shqipnisė nė marrėdhanien e vet me gjuhėn e njisueme. Nese une shkodrani e kam studjue gjuhėn e njisueme nė shkollė, e kam folė nė Universitet, e kam shkrue e nuk kam kenė fallc, pse atėhere kosovari duhet me u konsiderue si i pamujtun me e ba nji gja tė tillė? A mos vallė ka diēka nė natyrėn e tij qė ia ndalon kėte gja? Pse Ridvan Dibra apo Stefan Ēapaliku (dy emna shkrimtarėsh tė mirė e miqsh tonė nga Shkodra), shkruejnė gjuhėn letrare pa pasė problem se janė tė palexueshėm nė Tiranė, kurse shkrimtarėt e Kosovės vuejnė nga nji problem i tillė palexueshmėnie? Mė fal Migjen, por une nuk besoj se ka nė natyrėn e kosovarit diēka qė e pamundėson nji zotnim tė plotė tė gjuhės sė normės. Une nuk di me i dhanė pėrgjigje tjetėr kėtij dallimi mes gegėsh nė raport me gjuhėn e normės pos faktit se gegėt e Kosovės, pėr shkaqe qė dihen, kanė jetue tė ndamė nga komunikimi gjuhėsor me Shqipninė, kanė jetue nėn nji regjim qė e ka pengue studimin e gjuhės shqipe, dhe kanė ba pjesė nė nji shtet sllav-folės qė nuk ka lanė pa ndikue edhe nė gjuhėn e shqiptarėve tė Kosovės. Kishte me kenė groteske qė une kėtu me sugjerue zgjidhje e me shkop magjik me dhanė pėrcaktime mbi nji situatė kaq komplekse si ajo qė ti pėrshkruen, por nuk e di pse une rrugėdaljen e shoh vetėm te rritja e komunikimit, tue pasė pėr bazė gjuhėn e normės pa e konsiderue si herezi, e bile tuj kultivue edhe gegnishten.
Dy fjale ma shumė pėr inferioritetin
Nuk mė duket se problemi asht te gjuha, por tek raporti qė na vendosim me te. Sigurisht qė po ta mveshim gjuhėn me nji domethanje simbolike, pra, po ta konsiderojmė ate si simbol i diēkaje tjetėr e po ta perdorim pėr qėllime patriotike e politike, ajo do tė jetė ma shumė se asht, nji kod komunikimi, e do tė bahet argument beteje e lufte ku nė fund tė fundit gjuha do jetė vetėm preteksti. Kur ti shkruen nė librin tand Carere Patria se kosovarėt ishin Tė Shituem Utopie, e kjo utopi kishte emnin Shqipėri, une tė kuptoj fort mirė. Edhe na nė Shqipni kena pasė tė shituemit tonė e jo vetėm ata qė ti quen tė shituem utopie komuniste, jena kenė tė shituem edhe prej utopisė perendimore. Mė kujtohet se si frekuentojsha me kėnaqėsi familjet e disidentave tė komunizmit e rrija me fėmijėt e tyne, e nė msheftėsi flisnim pėr
mendo pak
Festivalin e Sanremos. A e kupton Migjen, ēfarė transgresionit
.Zhgenjimi yt prej Shqipnisė mue mė kujton e mė ngjason si dy pika uji me zhgėnjimin tem fillestar prej Italisė. E pra Migjen, mue Italia nuk ma kishte pikėn e fajit. Fajin e kishte pikėrisht ajo ndamja e mungesa e komunikimit, qė ma kishte deformue vizionin e mė kishte ba me kenė inferior e i topitun para nji realiteti qė aq e kisha andrrue sa nuk mujsha me e pranue ashtu tė vėrtetė, siē ishte para syve tė mi.
Kėshtu, pra, nuk e ka fajin Skanderbeu i Krujės pse kosovarėt e presin me brohoritje kopjen e tij nė Prishtinė, e as skulptori qė e ka ba, njashtu siē nuk e ka fajin as Kadareja pse kur vjen nė Kosovė njerėzit i pėrulen si tė ishin besimtarėt iranianė para Ajatollahut. Nganjihere mitet na i krijojmė nga nevojat e mungesat tona, ma shume sesa mitet vetė na imponohen.Tė njajtėn gja mundem me e thanė edhe kur i luftojmė ato. Ma shumė se Miti na intereson akti i luftės karshi tij, rebelimi. Une nuk du me besue se midis adhurimit nėnshtrues dhe rebelimit nuk mund tė ketė nji raport tjetėr ma tė natyrshėm dialogu e analize kritike, qė nuk mbetet viktimė e komplekseve mitizuese qė dashtė e padashtė krijojnė raport inferior. Kur flas pėr inferioritet, une kam parasysh as ma shumė e as ma pak se ato qė ti shkruen nė librin tand, e qė ka tė bajė me nji situatė ku rrethanat nuk na lejojnė me pasė me realitetet rreth nesh raporte tė natyrshme. Por, na i deformojnė vizionet si Don Kishotit qė mullinjtė e erės iu dukshin anmiqė tė rrezikshėm. E viktimė e kėtij deformimi nuk je sigurisht vetėm ti e as vetėm shqiptarėt e Kosovės nė lidhje me shqiptarėt e Shqipnisė, por edhe vice-versa, e kėtu nuk po du me e lanė jashtė edhe vedin. Komplekset e krijueme nga moskomunikimi mundena me i kapėrcye vetėm tue i hjekė gardhet ndamės, e kjo letėr e gjatė nuk asht tjetėr vetėm nji pėrpjekje e vogėl nė kėte drejtim.
Tė ndyshojmė normėn
Pra, u morėm vesht, se norma nuk asht e shejtė e nuk asht e pagabueshme. Po pse pra atėhere tė mos e ndryshojmė normėn? Aq ma tepėr qė ajo iu imponue gjuhės shqipe nga dhuna e nji diktatori? Po mundohem me shpjegue me pak fjalė pse une nuk e shof zgjidhjen te ndryshimi i forcuem i normės. E para, une nuk besoj nė nji gjuhė mushkė, as gegnisht e as tosknisht, as mish as peshk, as mashkull as femėn. Kjo lloj gjuhe kishte me kenė njilloj e huej pėr kosovarin ashtu si pėr matjanin e mallakastritin, e nuk kishte me e zgjidhė problemin nėse bjen me parashutė prej nalt. Mundėsia tjetėr, ndryshimi i roleve: gegnishtja gjuhė zyrtare e tosknishtja dialekt i pėrjashtuem mė duket nji perspektivė qė nuk arrihet pa gjurulldina, pėrmbysje e ngatėrresa qė kishin me na futė edhe nji here nė vorbulla destabilizuese.
Ajo gjetja jote pėr talebanėt e gjuhės asht mjaft e fortė aq sa ta ka kopjue edhe Sali Berisha nė parlament kur don me sha socialistat, por nėse monumentet e shkreta tė Budės u thėrrmune nėn predhat e talebanėve, gjuha qe ku asht e na po e flasim e po e shkruejmė prapė. Aty asht Frang Bardhi, Gjeēovi, Fishta, Koliqi, Migjeni (ai tjetri), Camaj, e sa e sa tė tjerė qė sot studjohen nė shkolla e bashkė me ta studjohet edhe gjuha e tyne. Monumenti i Budės u thėrrmue, por gegnishtja qė ti vazhdon me e shkrue te Java nuk ka dekė, e sot nuk mundet kush me folė pėr situatėn kulturore tė Kosovės pa e konsiderue risinė qė kjo gazetė ka futė nė debatin kulturor shqiptar. Pra, gegnishtja nuk asht shkatėrrue.
Une ma mirė e preferoj nji gegnishte qė e ushqen trungun e gjuhės shqipe nė transformimin qė kjo ka me e pėsue gjatė kohnave, sesa nji gegnishte qė merr nė dorė frenat e gjuhės zyrtare tuj qitė jashtė tosknishten e sotme, ashtu siē ban nji fitimtar kur ia heq nga dora pushtetin kundėrshtarit. Ti thu se je pėr respektin ndaj tė ndryshmit, Tjetrit, e kjo pėrban nji cilėsi europiane pėrkundėr enverizmit tė ndonji akademiku kosovar. Atėhere le ta kultivojmė gegnishten tonė si diēka tjetėr karshi normės, jo tė kundėrt me te, por thjesht disi tė ndryshme prej saj. Le ta shkruejmė e ta flasim pa krijue mure ndamėse me gjuhėn e standartizueme, por tuj synue komunikimin me te, e nga ana tjetėr, tė pretendojmė nji gjuhė tė njisueme qė nuk asht dialektofobe, por qė i mbanė tė hapuna dyert e dritaret pėr prumjet e dialekteve. Mandej, ndoshta kanė me dalė do gjuhėtarė qė kanė me u mbledhė prapė nė ndonji kongres e kushedi se nė ēfarė pėrfundimesh kanė me mbrrijtė
Para do ditėsh mora nji mesazh nga Anri Sala qė mbyllet me pėrshėndetjen TUNG. E, TUNG mė tha edhe Muka kur mė mori nė telefon herėn e fundit pėr Bienalen.
Tung, pra, Migjen!
_________________________
Naltmadhnija e Tij ZOG I
|
|
Top
|
|
|
|
|
#124247 - 03/26/04 05:09 PM
Re: Domosdoshmenia e kthimit te gegnishtes?
|
Kosowar
anetar
Registered: 03/23/04
Posts: 26
Loc: Gjilan
|
Pėrgjigje letrės sė hapur tė artistit Adrian Paci
Magjia e matrixit enverian bie nė atė moment kur shkruhet dhe publikohet Gegnishtja
Unė e kam njė etalon me tė cilin mund ta dalloj Europianin nga Enveriani. Ky ėshtė raporti ndaj Gegnishtes. Me qėndrimin e drejt ndaj kėsaj ēėshtje unė e mas sot njė intelektual shqiptar. Sa pak mė dalin nė Shqipėri, sikur ta dije i dashur Adrian. E pėr Kosovėn e shkretė
ēfarė tė tė them
me cilat fjalė ta vajtoj
nuk kam fjalė pėr tė. E vetmja figurė qė mė bie nė mend ėshtė ajo e Pinokios. Intelektualėt Pinokio tė Kosovės, as e kanė kuptuar se janė prej druri
I dashur Adrian,
Vendosa tė tė shkruaj nė standardin e vitit 1972 nga shkaku se ti kishe marrė ngenė tė mė shkruash nė gegnisht. Tė shkruaj sa pėr tė tė thėnė se unė njėsoj e dua dhe e ēmoj tosknishten, qė me kėtė standard tė vitit 72 ka pasė fatin tė kodifikohet. Njėsoj si gegnishten. Dhe, nuk e shoh tė ndarė gjuhėn shqipe as nuk e pėrjetoj tė ndarė njashtu si kanė mundur ta pėrjetojnė ata qė e kanė dėmtuar e damkosur me vendimet e vitit 1972, duke i theksuar e ēimentuar kėshtu fatalisht njė dorė diferencash tė vocėrra, qė i bėjnė tė dallohen kėto dy dialekte tė shqipes. Dhe, pajtohem me ty, ne paēin lėnė jashtė, sado e kam tė zorshme pėr ta kuptuar si mund tė lihet jashtė Gjuha Amtare e pėrafėrsisht katėr milionė njerėzve, gegnishtja ja tek ėshtė, thua ti, e gjallė, flitet
.
I dashur Adrian, kjo qė duket kaq e natyrshme, se ti mė shkruan mua gegnisht dhe unė e kam mundėsinė dhe guximin ta botoj kėtė letėr tėnde nė kėtė gjuhė, ky ėshtė pėrjashtimi mė i madh qė i ka ndodhė kulturės shqipe nė 30 vjetėt e fundit, dhe pėrjashtimi mė i madh qė ka mundur ti ndodhė kulturės sė mediumeve shqiptare prej vitit 1972 e deri sot. E sheh se sa e natyrshme do tė ishte sikur ti tė mė shkruash gegnisht dhe tė mos e kesh problem ta botosh kudo qė ti kishe dėshiruar. Por, pėr fatkeqėsi tė kėsaj kulture dhe gjuhe, kjo letėr e shkruar nė gegnisht, sot pėr sot, e ka vetėm NJĖ mundėsi botimi nė tėrė hapėsirėn shqiptarofone nė gazetėn JAVA tė Prishtinės. Dhe, besomė, pėr kėtė e ndjej veten shumė krenar. Tė ndihmosh qė botimi dhe shkrimi i nji gjuhe tė bėhet njė gjė e zakonshme pėr njė kulturė.
Por, thuaj ti, ēfarė u fshihka brenda njė gjuhe sa njerėzit tė frikohen aq shumė. Ēfarė paskėsh tė ligė e tė rrezikshme, tė mos them monstruoze (sepse edhe ashtu dinė ta pėrjetojnė nė Tiranė e nė Prishtinė gegnishten) brenda njė gjuhe, sa ta bėjė ta zėmė akademikun dhe linguistin Rexhep Ismjali tė tutet nga shkrimi dhe botimi gegnisht? E ke zėnė bukur kur thua se, jo nė gjuhė nuk fshihet asgjė, ka diēka nė kokat tona, nė formimin dhe edukimini tonė, nė raportin tonė ndaj gjuhe qė na bėn tė tutemi? Por, pėr kėtė mė vonė.
Ideja europiane
Aq shumė kam shkruar pėr kėtė ēėshtje pėr kėto vite, i dashur Adrian, sa mė duket se do pėrsėritem edhe nė kėtė letėr. Moti kam ndėrprerė tė argumentoj e tė debatoj. Koha e argumentimit ka kaluar. Kjo ėshtė koha e tė shkruarit dhe e tė botuarit. Qė shpresoj se shumė shpejt do krijojė konditat pėr njė kodifikim tė saj. Por, e respektova letrėn tėnde dhe pėrgjegjėsinė tėnde edhe qytetare edhe intelektuale. Nė shembullin tėnd dhe tė letrės tėnde unė e shoh njėkohėsisht edhe tėrė tragjedinė e intelektualėve kosovarė qė fshihen nėn shallvaret e standardit 72. Jam definitivisht i bindur se ky raport joni ndaj Gegnishtes, sot nuk na ndanė maė nė patriotė e tradhtarė, nė rojalistė e komunistė. Na shpie nė njė antinomi tjetėr: nė Europianė dhe Enverianė. Sepse, pėr mendimin tim, nuk mund tė shpjegohet ky gogol i gegnishtes, kjo frikė e cila shkon deri edhe nė gėrdi ndaj njė gjuhe, as me argumente shkencore, as me etike, as me njerėzore. E ka vetėm njė shpjegim: kjo tutė qė preket deri edhe me gėrdi enverizmin. Vetėm me enverizėm mund shpjegohet dhe kuptohet ky fenomen.
Nė asnjė ēėshtje nuk na shfaqet mė qartė, mė drejt e nė tėrė fuqinė dhe bukurinė e saj ideja europiane se sa nė situatėn e Gegnishtes brenda kulturės dhe gjuhės shqipe.
Ideja europiane nuk mund tė kuptohet pa lirinė e mendimit, tė fjalės, pa lirinė e tė shprehurit. Liria e mendimit e fjalės dhe e tė shprehurit janė ēelėsi qė e ēndryen ēėshtjen e ndryeme tė gegnishtes brenda kulturės shqiptare. Mandej, pa u kuptuar thelbėsisht edhe parimi i diversitetit si motori i idesė europiane. Nga fakti se a do vazhdojmė tė tutemi nga Gegnishtja apo do mundohemi qė ta kultivojmė e zhvillojmė si gjuhė brenda kulturės sonė, duke e kuptuar se me kultivimin e nji gjuhe ne e pasurojmė jo vetėm kulturėn tonė, por i kontribuojmė kulturės dhe diversitetit tė pėrgjithshėm europian, do matet europianizmi jonė. Dhe natyrisht, ideja europiane shfaqet edhe pėrmes asaj qė e konstatuam bashkė: vetėdija qytetare, vetėdija e participimit nė njė ēėshtje me rėndėsi tė pėrbashkėt, e jo heshtja e neglizhimi.
Intelektualėt Pinokio tė Kosovės
Nuk ka njė intelektual sot nė Shqipėri, qėndrimin qytetar e intelektual tė tė cilit e ēmoj mė shumė se atė tė Ardian Klosit. Sepse, unė e kam njė etalon me tė cilin mund ta dalloj Europianin nga Enveriani. Ky ėshtė raporti ndaj Gegnishtes. Me qėndrimin e drejt ndaj kėsaj ēėshtje unė e mas sot njė intelektual shqiptar. Sa pak mė dalin nė Shqipėri, sikur ta dije i dashur Adrian. E pėr Kosovėn e shkretė
ēfarė tė tė them
me cilat fjalė ta vajtoj
nuk kam fjalė pėr tė. E vetmja figurė qė mė bie nė mend ėshtė ajo e Pinokios. Intelektualėt Pinokio tė Kosovės, as e kanė kuptuar se janė prej druri. Tė sajuar nga Mjeshtri Geppetto i Tiranės (lexo: mileut kulturor dhe etaloneve kulturore tė Tiranės). Nė pėrrallė, tė paktėn Pinokio dikur e kupton se ėshtė nga druri dhe i krijuar Mjeshtri, e kėta tė shkretit Pinokio kosovarė as e kuptojnė kėtė gjė. Bile edhe rebelohen nganjėherė kundėr Tirane, kundėr Mjeshtri, si Mehmet Kraja, pa e kuptuar se janė prej druri! Por, konstatoj se edhe Ardian Klosi nuk e shkruan gegnishten. Mendoj se magjia e standardit tė vitit 1972 pėrfundon nė ēastin e shkrimit, e jo duke argumentuar nė gjuhėn standard pėr tė. Magjia e Matrixit Enverian bie nė atė moment kur shkruhet dhe publikohet Gegnishtja!
Me sa e kuptoj, ne bashkė pajtohemi nė raportin ndaj Gegnishtes, por nuk pajtohemi dhe ndoshta keqintepretohemi kur bie fjala tek raporti qė duhet pasur ndaj standardit tė vitit 1972.
Mė lejo pra tu dalė edhe njėherė mbanė argumenteve qė mė bėjnė tė vazhdoj tė kem qėndrim kritik ndaj vendimeve dhe standardit tė vitit 1972.
Enverizmi, dhuna, fataliteti
Ajo qė na bėn tė dallohemi ne dy ėshtė fataliteti me tė cilin pranohen ato vendime pėr pa u kontestuar fare. Unė nuk i pranoj me fatalitet ato vendime. I kam analizuar dhe mendoj se ajo qė i korrupton ato vendime dhe atė standard ėshtė dhuna. Ose, po deshe, ta them edhe me eufemizėm: arbitrariteti i marrjes sė vendimeve. Standardi i gjuhės shqipe ėshtė caktuar nė rrethana mungese lirish tė pėrgjithshme nė Shqipėri dhe pa mundėsinė e kontestimit dhe tė ankesės. Pėr mua kjo ėshtė dhunė. Pra, ėshtė DHUNA qė e kompromiton, e delegalizon dhe e bėn tė pasuksesshėm atė standard. E jo tosknishtja nė vetvete. Pėr tu bindur se ėshtė dhuna ajo qė ende vazhdon ta mbrojė dhe tė mbetet argumenti i vetėm i atyre qė e mbrojnė standardin 72, le ti kujtojmė edhe dy momente tė kohėve tė fundit qė e provojnė tė njėjtėn gjė.
Ta zėmė se nė kohėn e Enverit ska qenė e mundur tė kontestohen fare ato vendime, sepse tė shkonte koka. Kėtė argument e pranoj. Por, nė kėtė kohė, vjet, u festua 30 vjetori i Kongresit tė Drejshkrimit me lavd e himne, me pohe e bujė, pa e lėnė edhe njė tė vetme mundėsi tė rishikohet biles a ėshtė gjallė a nė ka vdekur ai standard. Dhe, kur nisėn tė dėgjohen edhe zėra qė kanė qėndrime tjera, ēfarė bėnė kėta linguistė? U kapėn pėr ligj (lexo: dhunė). Vetėm para disa muajsh, njė dorė linguistėsh tė Tiranės kėrkonin ligj pėr ta mbrojtur standardin e vitit 1972. Kjo kėrkesė qė me dhunė tė mbrohet ai standard ėshtė argument imi i dytė krucial qė i delegalizon ato vendime tė vitit 1972 dhe i lė nė domenin e dhunės.
Ja pse?
Pėr fatin e gjuhės shqipe dhe pėr fatkeqėsinė e tėrė enverizmit tė brendshėm tė kėtyre linguistėve qė kėrkojnė ligj, ėshtė bėrė vetėm njė lajthitje e vocėrr. Nė shtetet demokratike, nė shtetet ligjore, nė shoqėritė qė pretendojnė se janė demokratike - LIGJI NUK ĖSHTĖ INSTRUMENT I ARBITRARIZMIT. LIGJI ĖSHTĖ INSTRUMENT I KONSENZUSIT. Kėrkohet ligj pėr tu mbrojtur konsenzusi, pėr tu mbrojtur vendimet qė merren nė procedurė dhe nė frymė demokratike, por nuk mund tė kėrkohet ligj pėr tu mbrojtur njė vendim arbitar i vitit 1972, me mjete arbitrare.
Dhe, argumenti im i tretė krucial - qė mė bėn tė jem kėmbėngulės se pėr tu zhvilluar mė tej jo vetėm gjuha, por edhe kultura shqiptare, ėshtė e domosdoshme qė ato vendime tė vitit 72 tė mos pranohen fatalisht, por tė detabuizohen, tė bėhen transparente, ti nėnshtrohen njė debati tė gjerė qytetar nė tėrė hapėsirėn linguale shqiptare dhe pėrfundimisht tė dekonstruktohen - ėshtė njė tubim njėditor qė u mbajt nė Londėr, me titull GHEG STUDIES DAY, i cili vėrteton fije e pėr pe se sa shumė vuan kjo kulturė dhe sa shumė ėshtė shndėrruar nė peng tė vendimeve tė vitit 1972, shkaku i nji gjuhe GEGNISHTES.
Si lexues i gazetės JAVA, ti e di nga kjo gazetė, sepse ASNJĖ MEDIUM NĖ KOSOVĖ NUK E KA DHĖNĖ AS LAJMIN, E LĖRE MĖ DIĒ MĖ SHUMĖ, se nė Londėr, studiues e intelektualė perėndimorė, kishin vendosur tia kushtojnė NJĖ DITĖ studimeve tė Gegnishtes. Si u bė qė pėr tridhjetė e sa vjet linguistika shqiptare, ose mė mirė tė them, kultura shqiptare nuk e gjeti AS EDHE NJĖ MINUTĖ pėr tia kushtuar studimit tė kėsaj gjuhe. Ēfarė rreziku u fshihka mbrenda kėsaj gjuhe. Ēfarė sherri paskėsh njė gjuhė nė vetvete sa e bėn tė kompromitohet jo gjuhėsia, po kultura shqiptare. Unė e kam njė shpjegim: vendimet e vitit 72 nuk pėrcaktonin vetėm standardin shqip. Por edhe gjeneronin njė animozitet tė pakuptueshėm pėr njė njeri normal ndaj njė gjuhe Gegnishtes. E ky animozitet, kjo tutė qė preket me gėrdi, e thashė dhe po e pėrsėris, nuk mund tė kuptohet pa e njohur dhe kuptuar enverizmin.
Ja pse vazhdoj tė kem qėndrim kritik ndaj atyre vendimeve dhe jam plotėsisht i bindur se, pa detabuzimin dhe dekonsrtruktimin e tyre, gjuha dhe kultura shqiptare do pėsojė dhe vuaj.
As Jozef K. nuk e dinte se ēfarė faji ka
Diku nė letėr mė shkruan se nuk e beson qė kosovarėt nuk e sundojnė standardin, ja ne shkodranėt tashmė e kemi sunduar, nuk dallohemi nga tjerėt, mė shkruan.
Mė ka ardhur shumė keq dhe kjo mė bėn tė kėmbėngul nė kėtė qėndrim timin, sepse nė kėtė fakt e shoh tėrė tragjedinė jo vetėm tė Shkodrės, po sidomos tė Kosovės. Pėr mua, ky ėshtė pėrfundim kafkian i tregimit pėr Gjuhėn Standarde Shqipe. As Jozef K. nuk e dinte se ēfarė faji ka, por nė fund e pranoi. Ti vetė thua se fajin se ka gjuha. Por, kush krijoi aso raporte brenda gjuhės shqipe sa katėr milionė njerėz tė maten e tė krahasohen mes vete se cili mė shumė e ka harruar dhe shlyer Gjuhėn Amtare nga vetja dhe e ka sunduar standardin!? Nuk e kemi zgjedhė me qenė e me folė gegnisht. Andaj, as nuk ka nevojė tė ndihemi inferiorė pėr kėtė fakt. Nėse njė dorė linguistėsh komunistė kanė marrė qėndrim se u dashka me qenė idioma toske standard, nė parim ky vendim nuk do duhej tė gjeneronte kėte ndjenjė ndėr ne qė gegnishten e kemi idiomė natyrore, dhe sidomos nuk do duhej tė nė bėnte qė tė deklarohemi e pronocohemi orė e ēast se, dėgjo si e kam nxėnė dhe pėrvetėsuar standardin. Dhe, po na iku ndonji fjalėz e vetme nė gegnisht tė themi
mea culpa, mea culpa. Kush na shndėrroi katėr milionė shqiptarė nė njerėz joautentikė mbrenda gjuhės shqipe? Cilat janė argumentet shkencore, politike, historike qė e pėrligjin dhe e argumentojnė njė kėsi vendimi frapant!? Unė kam shkruar shumė pėr nji sindrom, qė quhet Sindromi i Stokholmit, simbas sė cilit fenomen, viktima fillon tė dashurohet nė dhunuesin. Dhe kjo gjė mi get kėsaj. Nuk pajtohem jo vetėm me fatalizmin tand, po as me fatalizmin e linguistikės shqiptare, e cila kur nuk gjeti kurajon tė ballafaqohet me kėto pyetje dhe kontestime. A ka argument mė tė madh se kjo ikje dhe fshehje nga ballafaqimi dhe debati. Pse po tuten? Ēe zezė dhe e ligė u fshihka brenda atyre vendime tė Kongresit tė Drejtshkrimit qė spo lejojnė tė bėhet transparente e ti nėnshtrohet njė debati tė gjerė qytetar?
Standardi i vitit 1972 nuk mund tė mbrohet duke u bunkerizuar, por vetėm duke u demokratizuar.
Kosovarėt lodhen fizikisht duke e folur gjuhėn standarde
Ti mė shkruan se ju nė Shkodėr e keni nxėnė bukur stadardin sa nuk dalloheni fare (nga kush sdalloheni?). Fatkeqėsisht, kėte nuk mund ta them pėr Kosovėn dhe kosovarėt. Mėnyra e deformuar e tė folurit dhe e tė shkruarit tė kėtij standardi nė Kosovė ka qenė njė nga arsyet qė mė kanė bėrė ta bart kėte kryq publik, duke u angazhuar me gazetėn JAVA pėr tė krijuar hapėsirė pėr debate rreth kėtij standardi, pėr ta promovuar idenė e tolerancės brenda gjuhės dhe kulturės shqiptare dhe, sidomos, pėr ti krijuar hapėsirė gjithė atyre qė duan ta shkruajnė dhe publikojnė njė gjuhė shqipe qė e quajmė Gegnisht. Aq thellė i keqkuptuar ėshtė standardi i shqipes nė Kosovė sa, tė mos flasim pėr letėrsinė, po madje edhe RAP muzika nė Kosovė bėhet nė Gjuhėn Standard (sic!).
Kosova, siē e di, ka pretendime pėr pavarėsi, mirėpo nga kėta 2 milionė banorė sa i ka Kosova, nuk u gjet njė zė i vetėm pėr ta inēizuar si zė i sekretares automatike nė Post Telekomin e Kosovės. Zėri i sekretares automatike tė Post Telekomit tė Kosovės ėshtė importuar nga Shqipėria. Dhe, nuk ėshtė poenta tek importi, por tek shqiptimi i gabuar i numrave sipas po tė njėjtit standard tė vitit 1972, qė kjo ēikė e Postės sė Kosovės na e thotė ēdo ditė pėrmes receptorit! Ky zė dhe ky shqiptim i gabuar ėshtė njėkohėsisht njė metaforė e gjetur qė flet sa sbėn mė mirė pėr keqkuptimit kosovar tė standardit 72. Kosova fatalisht e ka pranuar atė standard, dhe jo vetėm se nuk e sundon, por as e ka aftėsinė ta dallojė se kur ėshtė i gabuar! Po ta njihte e sundonte standardin 72, do ta dallonte lehtė gabimin. Por, po bėhen katėr vjet qėkur ky zė vazhdon tė na i shqiptojė gabimisht numrat sipas standardit 72. Sepse, standardi 72 pėr Kosovėn nuk e ka kuptimin e kodit tė komunikimit, e as ate tė lehtėsisė sė komunikimit. Ata, ēėshtė e vėrteta, lodhen fizikisht duke e folur gjuhėn standarde. Kosovarėt e flasin standardin, ashtu duke u lodhur e munduar me vetėm njė bindje tė preme - se duke e folur janė njė hap mė afėr Ėndrrės sė Bashkimit. Pėr ta standardi ka vetėm kuptim politik e tė prestigjit. As e kuptojnė se pėr ēka po flasim ne dy nė kėto letra. Fatkeqėsisht. Por, janė edhe disa, nja 2 a tre tjerė, qė ndoshta edhe kuptojnė, si ta zėmė Rexhep Ismajli. Por, imagjinoje sikur tė kishte mbetur kjo ēėshtje nė duart e kėtij modeli intelektuali tė humbur, tė mbytur nė kompromise e hipokrizi. Kėte model intelektuali unė e kuptoj si humus pėr lindjen e diktaturave tė reja.
Pėr fund, i dashur Adrian, duhet tė tė them se sa tė pasur, sa tė madhe, sa tė pėrthyeme e tė bukur e shoh dhe pėrjetoj Gjuhėn Shqipe, e sa pak mė duket se ėshtė zėnė me atė standard tė vitit 1972. Pėr kėto 30 e sa vjet, Gjuha Shqipe ka evoluar, ka ndryshuar e pasuruar sa, ta zėmė, slengun e Prishtinės dhe tė Tiranės kur marr ta krahasoj me standardin 72, mė duket sikur jam duke i krahasuar Engineered Fashion Jeans me teshat kat tEnver Hoxhes e anėtareve tjerė tė Politbiros sė Partisė Komuniste tė Shqipėrisė nga salla ku ėshtė mbajtur Kongresi i Drejtshkrimit (aty kanė qenė, shikoje foton).
Fort i dashur Adrian, vazhdo tė mos pajtohesh me mua, por tė lutem vetėm vazhdo tė shkruash gegnisht. Magjia e Matrixit Enverian bie vetėm duke e shkruar dhe publikuar gegnishten. E nėse askush tjetėr nė tėrė kėte hapėsirė nuk do ta botojė ate letėr tė shkruar gegnisht, dije se ėshtė njė gazetė nė Prishtinė, titullohet JAVA, e cila do ta botojė. Sepse, ajo qė ne quajmė Gjuha Shqipe ėshtė shumė-shumė-shumė mė shumė se diēka e zėnė me njė kod nė vitin 1972.
Shnet dhe shumė tė fala miqėve,
Yti,
Migjen Kelmendi
_________________________
Naltmadhnija e Tij ZOG I
|
|
Top
|
|
|
|
|
#124248 - 03/26/04 10:24 PM
Re: Domosdoshmenia e kthimit te gegnishtes?
|
Djep
anetar aktiv
Registered: 11/03/02
Posts: 1101
Loc: Ndėr ėndrra pėrkundur...
|
Nuk i njoh personat qe kane shkembyer letrat, as ua kam degjuar emrat, po ma merr mendja duhet te jene koka te medha.
Lexova me vemendje disa fragmente nga letrat e tyre, dhe vura re se qe te dy e zoterojne mjaft mire shqipen, gegerishten dhe toskerishten (ne fakt s'duhet te them "toskerishten" por "shqipen zyretare" pasi pasi dhe toskerishtja - sikurse gegerishtja - ndryshon nga shqipja zyretare. Aty-ketu, zoteria qe ka shkruar letren e dyte, fuste ndonje term gegerisht ne paragrafet e letres se tij, pra dallohej qe eshte verior, po kjo s'do te thote asgje.
Mua per vete me pelqen ta lexoj gegerishten. Me eshte dukur gjithmone nje gjuhe e fisshme. Kur isha i vogel e kisha ca te veshtire ta kuptoja me thene te drejten, po qe kur fillova te mesoja rreth "kengeve te kreshnikeve" ne letersi me hyri ne zemer. Por per mendimin tim, ashtu sikurse dhe toskerishtja, eshte nje djalekt - djalekt ne funksion te gjuhes zyretare te nje populli. Dhe populli shqiptar tashme e ka gjuhen e vet. Ky eshte vetem mendimi im.
(I njajti tekst gegnisht - Kosowar m'korrigjo pak)
Nuk I njof personat qe kane kembye letrat, as ua kam ndigjue emnat, por ma merr mendja qe duhet tjene koka te mdha.
Lexova me vemendje do fragmente nga letrat e tyne, dhe vuna re se qe te dy e zotrojne mjaft mire shqipen, gegnishten dhe tosknishten (nfakt nuk duhet me thane tosknishten por shqipen zyrtare pasiqe dhe tosknishtja sikunder gegnishtja ndryshon nga shqipja zyrtare. Aty-ktu, zotnia qe ka shkrue letren e dyte, fuste ndoi term gegnisht ne paragrafet e letres svet, pra ndihej qe asht geg, por kjo sdon me thane kurrgja.
Mue vete mpelqen me e lexue gegnishten. Masht duke kahera nji gjuhe fisnike. Ne vogli e kam pase do tveshtire me e kuptue me thane tverteten por, qysh se fillova me mesue rreth kangeve te kreshnikevet ne letersi, me hyni ne zemer. Por per menimin tem gegnishtja, ashtu sikunder tosknishtja, asht nji djalekt djalekt nfunksion tgjuhes zyrtare te nji kombi. Dhe populli shqiptar tash e ka gjuhen e vet. Ky asht vec menimi jem.
_________________________
...nje bote tek agonte,
nga syri i pushkes pame.
|
|
Top
|
|
|
|
|
#124249 - 03/27/04 02:43 PM
Re: Domosdoshmenia e kthimit te gegnishtes?
|
_Neo_
anetar aktiv
Registered: 11/03/02
Posts: 6177
Loc: Österreich
|
Migjen Kelemendi eshte nje bastard i rraces shqiptare, qe i ka vene qellim vetes te percaje me sa te munde shqiptaret ne ditet e sotme. Ai dhe gazeta e tij "Java" jane bere tribune e kesaj percarje.
Ju lutem mos i degjoni ata!!
|
|
Top
|
|
|
|
|
#124250 - 03/28/04 04:08 AM
Re: Domosdoshmenia e kthimit te gegnishtes?
|
gabim_shtypi
anetar i AF
Registered: 12/10/02
Posts: 697
|
Neo, ne kosove me shume kuptohet kjo gazete, se cdo tjeter. E mbeshtes Migjenin, per disa arsye;
- Shqipja zyrtare, cdo dite e me shume po behet gjuhe e huaj per shqiptarin.
- Menyra e vetme per te parandaluar amerikanizmin dhe latinizmin.
- Me shume se 2 milion shqiptare, me lehte e kuptojne gegenishten se shqipen zyrtare [ kosov, kosov lindore, maqedoni]
- Shqiptaret, kane nevoj per konflikte akademike, te cilat nxisin zhvillim, poashtu edhe divergjenca - e qe kjo e fundit, ka rendesi te vecante per zhvillimin e mendimit njerzore, e cila kombit tone i ka mungu gjithmone.
I tere problemi mendoj se mund te thuhet me disa fjale, se gjuhetaret shqiptare jane pertac, dhe nuk kane durim per ta zhvilluar shqipen origjinale, po i marrin shprehjet e gatshme nga gjuhe te huaja.
TUNG 
_________________________
..
|
|
Top
|
|
|
|
|
#124257 - 04/03/04 09:59 AM
Re: Domosdoshmenia e kthimit te gegnishtes?
|
Blendi
anetar aktiv
Registered: 11/02/02
Posts: 7898
Loc: Massachusetts
|
Une them se jemi me fat qe kemi forma kaq te larmishme te te folmes.
Une mundem ti kuptoj te dyja dilektet pastaj nis e humbas qofte ne gegerisht apo ne toskerisht, kur dialektet thellohen fort ne vetvete. Por shqipen zyrtare e zoteroj, shpresoj.
Leshime si kjo kane bere edhe kombe te tjere, Italia ka per standart te folmen ne Firences.
SHBA flet shume dilekte dhe idioma, por zyrtarisht dhe ne media flet dicka te njesuar.
Une besoj se popujt duhet te bejne kompromisa per te miren e perbashket, sidomos ne te ndaret. Le te shkruajme dhe te flasim ashtu si merremi vesh me kollaj sot per sot. Kur Kosova t'i kthehet Shqiperise meme do kemi kohe per detajet.
PS. Ju siguroj se nuk flas keshtu si shkruaj, por si TirOnc.
|
|
Top
|
|
|
|
|
#124258 - 04/03/04 10:07 AM
Re: Domosdoshmenia e kthimit te gegnishtes?
|
Blendi
anetar aktiv
Registered: 11/02/02
Posts: 7898
Loc: Massachusetts
|
U riktheva, lash dicka pa tene.
merni shembull, kombet e amerikes se jugut kane kernari per veten. Kolumbjani ndaj Peruanit per shembull. Kur gjuhen e kane te njejte, nga San Antonio, Texas, ne Token e Zjarrte, ne fund te kontinentit latin.
|
|
Top
|
|
|
|
|
#124259 - 04/03/04 11:58 AM
Re: Domosdoshmenia e kthimit te gegnishtes?
|
Fotaq
anetar
Registered: 12/13/02
Posts: 187
|
Samanta [QUOTE] Xhaxhi e ka fajin zoteri se per 50 ti as yt ate s'e dinin se nga i binte me shpi "Lahuta e malcis" e Gjergj Fishtes,as Ernest Koliqin,Arshi Pipen e shume e shume te tjere.Keto kane bere letersi e femijet e tu s'dine as t'i lexojne S'dine te lexojne realitetin e hidhur qe ka shkru Migjeni pra se cfare do dine ate do na e thuash TI.
Kush s'ka lexuar s'ka si ti dije
Pastaj do mjaftonte vetem nje fakt i vockel.Pse Ismail Kadare tani ka filluar te perdore ne veprat e tij shume fjale nga gegerishtja??????????? [/QUOTE]Oj Sama,
po cfare kujton ti mi vajze se jugu nuk paska patur kurre shkrimtare?,se jugu nuk ka ditur shkrim e kendim?
Vellezerit Frasheri,Mit'hat Frasheri,Hoxha Tahsini,Naum Veqilharxhi,Kristoforidhi etj etj.
Ah,e sa per Millosh Gj... Nikolain,ai ishte malazes,dhe aty 2 cop vjersha qe shkroi i shkroi vetem ''kushtuar mjerimit ne Shqiperi'',si minoritar qe ishte ,po ashtu nga idete e tija sllavo-komuniste.
E sa per Kadarene,kete tashme e ka marre lumi,e bashkon e njeta fe dhe ide me Abraham Rugoven,Kadare ndrron sa here rete zene diellin.
Pale,keto kohe ai po flet edhe serbisht duke akuzuar ''ekstremistet kosovare''.Kadare harron ku ka lindur,nuk shikon qytetin e tij ku mbizoteron greqizimi,por po kerkon t'u jap mend kosovareve,patjeter qe ky bastard eshte me te njejtin mision si Rugova;me misionin e Opus Deit.
Keqedashesit,percaresit e kombit;vecse po kerkojne,ndasi fetare,kthim me cdo menyre te kutures sone ne ate qe kerkon Vatikani,nje nga keta sharlatane qe po ashtu kerkon te flase gegerisht eshte edhe K Myftaraj;ndjekes i Kadarese,me palo librin e tij kundra Fese Islame..
Nga Korca,i cili kerkon te flase e shkruaj vetem gegerisht.Medet per kesi soj sorrollopash qe kerkojne te kthejne historine.Keta harrojne qe 90%e rilindasve ishin toske.
|
|
Top
|
|
|
|
|
#124261 - 04/03/04 09:25 PM
Re: Domosdoshmenia e kthimit te gegnishtes?
|
Fotaq
anetar
Registered: 12/13/02
Posts: 187
|
Sami;
Patjeter si ti nderohesh prej tij,pasi kuptohet fare mire se cfare idesh ke ne koke.
Per ty moj vajze ngritja e kultit te individit eshte parim baze.
Njerez si ty jane mesuar ti thurin lavde vetem nje individi(trashgim nga komunizmi)(ku ti gjej rrenjet e tua Parti;Kadare).
Sot nuk te ka mbetur me asgje vecse Kadare.Sorrogato e tij vecse po mbjell percarje fetare ne SHqiperi.Sot si ka mbetur gje tjeter pasi eshte bere bajate;i eshte kthyer kosovareve te Kosoves duke i vene nofka neper intervista.
Sama gjithashtu;
Hiqe fotografine e Enverit dhe vere ate te Kadarese mbi mure,sic ka bere Rugova me ate te Papes;nuk ke c'ti besh se shqiptaret injorante e kane ne gjak ngritjen e kultit te indivit,dje njeriu i ri socialist,sot ai Kaderist.
U bene pothuaj 14 vjet qe shetis boten dhe evropen(ku jetoj)e nuk degjova ose pashe ndonje njeri,media,TV,te flase per nje fare Kadare qe eshte shqiptar.Ne France ndoshta librat e tij shiten,por a po na vjen ndonje e mire nga Franca,a eshte Franca mike me shqiptaret apo serbet?,c'fare qendrimi mban Franca karshi politikes shqiptare?,si po sillen sot me propaganden e tyre te gjithe ata ''shkrimtare intelektuale'' qe kane studiuar ne France?.
E,ne rast se ti nuk i di keto,them se te ka zene syte ''dashuria'' e madhe per Kadarene.
Bastardi jeton ne France,prej atje vjell vrerin e tij per shqiptaret,e pra si gjithmone,vetem shgqiptaret duhet te behen shembull ne evrope,vetem ne duhet te shajme shqiptaret ne Kosove,se keshtu i tregojme botes se jemi perparimore etj etj....keshtu thote bastrdi Kadare sot ne gazeten Shekulli.
Si gjithmone ne duhet te perulemi,kto thirrje vine nga nje shkrimtar faqepetull i perdale.
Nuk kam pare e as nuk shoh ndonje popull evropian qe te ngreje lart ndonje shkrimtar te tij,as edhe ndonje hero te tij-vecmas nga te tjeret,por vetem shqiptaret e bejne kete gje dhe kjo po i le mbrapa.Cdo individ ka vendin e vete,jep kontributin e tij.Italianet(fqinjet tane)qe kane shume heronje e shkrimtare,si kam degjuar kurre te dalldisen kaq shume sic bejne naivet e shqiperise,ah medet per ju.
P.S
thoje se nuk mu drejtove mua...e cfare pastaj,kush ma ndalon mua te te drejtohem ty;asnjeri!
|
|
Top
|
|
|
|
|
#124263 - 04/04/04 08:57 PM
Re: Domosdoshmenia e kthimit te gegnishtes?
|
Kosowar
anetar
Registered: 03/23/04
Posts: 26
Loc: Gjilan
|
Se pari Fotaq, nuk pajtohem me ty qe tenton te besh ndarje mes toskeve dhe gegeve , ne jemi nje ,dhe une si po na quan ti gege , me shumti qe e cmoj nga figurat historike eshte Abdyl Frasheri,deri diku pajtohem me ty qe po thua qe po tentojne te na kthejne ne permes kesaj eshe ne katolicizem, por mos harro une jam mysliman pak a shume edhe praktik, e po te ishte keshtu nuk asesi s'do te hyja ne keso dreq diskutimesh, Migjeni ishte malazias , s'ka diskutim dhe ai s'guxon te permendet ketu fare. E ti Fotaq mos ndjell urrejtje me ato budallallaqe me ate se 90% rilindasve ishin toske , kjo eshte vertete qesharake.
RESPEKT PER TE GJITHE
_________________________
Naltmadhnija e Tij ZOG I
|
|
Top
|
|
|
|
Moderator: Satin_Yearn
|
