Misteri i Dinosaurëve.

Diskutime tek 'Shkenca' filluar nga disku, 20 Jun 2004.

  1. disku

    disku UNI

    Misteri i Dinosaurëve.

    [​IMG]

    Zhdukja e superkafsheve per te cilen jane hedhur shume teori te ndryshme. Me e besuara ose te pakten ajo qe merret si version origjinal eshte ajo e ASTEROIDIT. I pari qe e hodhi kete teori ishte Wlter Alvarez dhe i vellai Luis. Mendohet qe nje krater 10 km i gjere Iridiumi ka shkaterruar kete specie. Ama shume te dyshimte mendojne se mungesa e nje krateri e hedh poshte kete teori. kjo zhdukje mendohet te kete ndodhur rreth 65 milione vjet me pare. Gjithashtu mendohet qe dinosauret te kene mbreteruar planetin toke per rreth 130 milione vjet.

    C'force e paimagjinueshme zhduku dinosauret? A qendron teoria e meteoritit?

    [​IMG]
     
  2. Diavolessa

    Diavolessa Valoris scriptorum

  3. disku

    disku UNI

    Re: Misteri i Dinosaurëve.

    Sme dukun si komplet njesoj ma..se lo dici te. /pf/images/graemlins/tongue.gif
     
  4. gurax

    gurax Pan ignoramus

    Re: Misteri i Dinosaurëve.

    Ne fakt krateri ekziston, me nje diameter 180-200 km, ne Meksiken e sotme, ne zonen Chicxulub. Eshte shume normale qe nuk duket pasi perplasja titanike ka ndodhur rreth 65 milion vjet me pare dhe sot gjendet i mbuluar me nje shtrese prej 1km e gjysem dheu dhe as qe do te mund te besohej edhe nese qendrohet ne drejtim fiks mbi qendren e kraterit. Sidoqofte me ane teknikave sizmologjike eshte pare fare qarte ekzistenca e kraterit ne fjale.

    [​IMG]


    [​IMG]

    Ideja e zhdukjes prej meteoritit eshte aktualisht me bindesja. Nje meteorit me permasa te tilla katastrofike ne perplasje eshte ne gjendje qe te shkaktoje vale sizmike mbareplanetare qe te vjen frike vetem t'i mendosh.

    Pas perplasjes, me shume se gjysma e materialit te meteoritit eshte rihedhur ne atmosfere si dhe jashte saj ne orbite, ne gjendje llave dhe gazi, duke krijuar nje re/mjegull te zjarrte me permasa gati sa te kontinentit Europian, e cila me kalimin e kohes eshte shperndare ne te tere atmosferen e planetit.

    Pas disa oresh, tere kjo mase materiale ka filluar te rihyje perseri ne atmosfere dhe te bjere ne siperfaqe, por kesaj rradhe ne formen e nje shiu mbareplanetar meteoresh dhe meteoritesh, flake tymi dhe shkaterrimi. Temperatura e atmosferes rreth zones se impaktit nen nje rreze prej ndoshta dhe mijera km, ka kaluar ne gati dyqind grade celsius nen nje qiell te kuq flake. Shto ketu dhe ndezjet e pyjeve kudo ne planet, si spontane ashtu dhe nga renia e bresherit te zjarrte dhe fare lehte mund te mendohet Toka si nje furre pjekjeje kolosale. Pamja mund te pershkruhej shkurt me shprejen "Jane hapur portat e Ferrit!"

    Tere ky armagedon mendohet te kete zgjatur disa ore me intensitet maksimal dhe me pas duke rralluar brenda disa diteve. Eshte pasuar nga nje dimer i gjate, me shi acid si efekt i reaksionit te oksidit te azotit me avujt e ujit, me re qe bllokuan diellin per muaj me rradhe duke i cuar temperaturat gati ne zero grade gjate tere kohes. Me pas, lindja e diellit ka gjetur mbi planet vetem hi, akull dhe gure te shkretuar, realisht dhe jo ne menyre figurative.

    S'ka patur pothuajse asnje kafshe te gjalle mbi toke te thate, pervec kafsheve detare ose atyre qe per fatin e tyre te mire kane qene nen toke, me 50% pyjeve te shkaterruar pertej shpreses se mekembjes. Dhe ne "planin" afatgjate, efekti serre mbi planet ka bere qe ndoshta per mijera vjet temperatura mesatare e planetit te kete qe ne rreth 10 grade me teper sesa normale.

    Per disnosauret, nese kane mbijetuar rrebeshin e zjarrte do t'u jete dashur te perballen me shume peripeci romantike gjate jetes: nga pjekja ne hell drejt e ne frigorifer, not-zhyt ne acid dhe ne fund nje sauna qe s'i vjen kurre fundi.

    Edhe nese teoria e paraqitur nuk eshte krejtesisht e sakte, eshte shume konsistente me evidencat e gjetura per mbeshtetjen e idese se nje impakti te permasave astronomike si dhe shkaktar i zhdukjes se dinosaurve si dhe 2/3 e specieve totale ne planet.


    ----------------------
    "I'm in awe, Lennier. The way you can take a straightforward, logical proposition and turn it inside-out so that in the end it says .. what you want it to say instead of what it actually means. Does this come naturally or did you .. attend some special martial arts class for the philosophically inclined?" -- Marcus, Babylon 5
     
  5. zog

    zog Primus registratum

    Re: Misteri i Dinosaurëve.

    meteoriti duket si teoria e bigbangut, menjf teori koti. dhe qe ne fakt perputhen me teorine e zotit.

    une them qe dinozauret i zhduku evolucioni, fare thjesht ata nuk munden ti pershtaten ndoshta ndryshimeve klimatike, por zhdukja mund te ket ardhe edhe per aresye thjesht biollogjike.

    pershemell tek kinezet si dhe afrikanet vihet re zhvillimi i semundjeve te reja te papara me pare, dhe normal ata zhvillohen aq shume sa po behen te rrezikshem per boten.

    edhe dinozauret po te mos ishin zhduk, s'do kish ngel sot pyll ne kembe, e per rrjedhoje oksigjen ne ajer.

    zoti nuk luan me zare - pat thene ajnshtajni.
     
  6. disku

    disku UNI

    Re: Misteri i Dinosaurëve.

    Po me habit pra se sot isha ne Museun e historise Natyrore ne Ny edhe ne seksionin e dinozaureve po shfaqej nje film dokumentar ne te cilin thuhej qe ishin kafshe ne gjendje te rezistonin cdo ndryshim klimatik. Meteori ishte nje ndryshim ekstrem jo dragual edhe kjo mendohet ti kete zhdukur. Pyutja ime eshte e qarte duke pare qe dinozauret nuk ishin te izoluar vetem nje nje kontinent atehere duket paksa e pabesueshme qe nje meteor ti kete eleminuar te gjithe ne total. Mbetje fosile jane gjetur si ne Ameriken latine ashtu edhe ne Europe. Morra shkas edhe nga filmi "The day after tomorrow" ku jepej ndryshimi i menjehershem i klimes nga nje faktor specifik. Pra pyetja ime vijon : A ka mundesi te kete ndodhur ndonje efekt meteorollogjik mbareplanetar apo thjesht meteor? :confused:
     
  7. gezim lame

    gezim lame Primus registratum

    Re: Misteri i Dinosaurëve.

    Hmm per te vertetuar se jane zhdukur nga "evolucioni" me pare duhet te vertetohet se teoria e evolucionit eshte e vertete dhe deri me sot ka caluar aq shume sa ka ngel pa kembe dhe duar :p

    Per ate meteorin ne jukatan se ku lexova diku se sikur nuk ishte ai shkaku i ndonje zhdukjeje te dinosaureve dhe se sfazimi kohor midis eres se dinosaureve dhe renies se atij meteori ishin te medha. Nga ana tjeter afer australise kishin gjetur ne oqean nje vend te renies se nje meteori tjeter dhe ai i afrohej si kohe dhe periudhes se dinosaureve.
    Po e gjeta do e sjell dhe si artikull.
     
  8. gurax

    gurax Pan ignoramus

    Re: Misteri i Dinosaurëve.

    Per teorine e asteroidit te rene para 65milion vjetesh, une do te mund te sillja kete material. Prej aty, ka nje tjeter artikull ketu per pasojat qe mund te kete pasur nje ngjarje e tille tek dinosauret si dhe nje artikull tjeter per te dhene nje ide se cilat jane pasojat ndaj jetes se specieve kundrejt nje perplasje te tille kozmike. Duhet theksuar se kur flitet per te tilla permasa ka shume pak rendesi se ku pikerisht ne planet eshte zanafilla e katastrofes.
    Ne postimin e meparshem pata bere nje permbledhje te shkurter te ketyre tre artikujve. Artikujt e plote ua le t'i lexojne vete ata qe jane kurioze mjaftueshem.
     
  9. gurax

    gurax Pan ignoramus

    Re: Misteri i Dinosaurëve.

    RiDDick, nje meteor i tille shkakton nje bateri te tere efektesh metereologjike planetare qe i luan fene e jo nje efekt te vetem!


    ---------------
    "I'm in awe, Lennier. The way you can take a straightforward, logical proposition and turn it inside-out so that in the end it says .. what you want it to say instead of what it actually means. Does this come naturally or did you .. attend some special martial arts class for the philosophically inclined?"--Marcus, Babylon 5
     
  10. Kondrapedali

    Kondrapedali Kondrapedali

    Re: Misteri i Dinosaurëve.

    Sipas atyre që kam lexuar dhe parë, teoria e meteoritit spjegon vetëm një pjesë të enigmës. Pas kësaj përplasjeje dinosaurët kanë mbijetuar dhe janë transformuar duke iu përshtatur kushteve të reja. Në Madagaskar janë gjetur fosile dinosaurësh që datojnë rreth 250 mijë vjet më parë kohë kjo kur njeriu ishte shfaqur tashmë. Në këtë periudhë afërsisht njeriu nuk kishte më frikë nga zjarri dhe madje kishte filluar ta përdorte atë duke zhdukur burimin e tij të fatkeqësive, pyjet! Djegja massive e pyjeve i ka zhdukur dinosaurët në ato zona që ata kishin mbijetuar!
    Në mbështetje të kësaj teorie shkencëtarët sjellin edhe figurat mitologjike si kuçedrat, dragojtë, etj. të cilët kanë jetuar në të njëjtën kohë me njerëzimin! /pf/images/graemlins/wink.gif
     
  11. zog

    zog Primus registratum

    Re: Misteri i Dinosaurëve.

    Agreus , interneti qe ti e une perdorim per te shkruar ketu, e qe ne kohen kur babai jot kishte moshen tate nuk ekzistonte, provon qe JETA EVOLUON e bashke me te edhe NJERIU.

    por ta kam thene edhe nje here, kur e ben shkollen bashke me zezake, indiane, kineze, e lloj lloj racash, eshte NORMAL qe teori te tilla nuk jane te modes e kthehen ne tabu.
     
  12. trebeshina

    trebeshina Primus registratum

    Re: Misteri i Dinosaurëve.

    Ne kohen e tyre dinosauret po beheshin gjithmone e me shqetesues dhe zoti pasi e studio mire kete pune vendosi qe per jeten e metejeshme te dinosaurve dhe ushqimin e tyre te kujdeseshin gjirokastritet. Keshtu qe pas 65 milion vjet te ushqyer nga recetat e gjirokastriteve te famshem, ata ekzistojne sot ne format e hardhucave.
     
  13. Florus

    Florus Forumium maestatis

    Re: Misteri i Dinosaurëve.

    :lol: e forte kjo me siper.

    Une nuk e besoj teorine e renies te nje trupi te madh qiellor (komete apo asteroidi) dhe me pas zhdukjen e dinosaurve nga kjo ngjarje.

    Ceshtja eshte me e thjeshte: ndryshimi i klimes!
    ju e shikoni vete se sa ka ndryshuar klima ne 20-25 vitet e fundit (meqe kte moshe keni pak a shume dhe jeni deshmitare vete). Pa mendoni se ca ndryshimesh drastike te klimes do kene ndodhur per miliona vite gjate epokes se dinosaurve /pf/images/graemlins/wink.gif
     
  14. bebi

    bebi Primus registratum

    Re: Misteri i Dinosaurëve.

    Me thanë t'drejtën, un' deri vonë kam mendu se dinosaurët ishin thjesht fantazi, e se fossils ishin fallco /pf/images/graemlins/laugh.gif

    Kur u rrita, (adoleshencë dmth) pata lexu disa kuriozitete te revista Focus e kshtu me hini kurioziteti me ditë ma tepër, kshtuqi fillova me lexu për zhdukjen e tyne.

    Kam lexu teori t'ndryshme, por per mu ma e besushmja asht ajo e evolimit, logjikisht nuk mundem me e besu të astereoidit.

    Vjet pash' n'muze nji dinosaur gjigantesk (ishte vendos jashte me roje e kamera sepse mrend nuk e xete asnji salle) ku çdo fossil e dinosaurit ishte ba OPAL. Fillimisht kur lexova informacjonin mu duk gja e pamujtun, efekti OPAL si "dinosaur fossil" ishte i mrekullushëm /pf/images/graemlins/smile.gif !
     
  15. Tan

    Tan Primus registratum

    Re: Misteri i Dinosaurëve.

    Dinosaurat mendohet qe jane zhduk para 65 milione vjetesh.
    Kjo ndodhi sepse nje asteroid qe zbriti ne toke krijoi nje re tymi, zuri diellin kudo per nje kohe te gjate dhe thau gjithe bimesine. Kjo gje coi ne urine e Dinove dhe si rrjedhim dhe zhdukjen.
     
  16. atman

    atman Forumium maestatis

    Re: Misteri i Dinosaurëve.

    </font><blockquote><font class="small">Citim:</font><hr />
    :lol: e forte kjo me siper.

    Une nuk e besoj teorine e renies te nje trupi te madh qiellor (komete apo asteroidi) dhe me pas zhdukjen e dinosaurve nga kjo ngjarje.

    Ceshtja eshte me e thjeshte: ndryshimi i klimes!
    ju e shikoni vete se sa ka ndryshuar klima ne 20-25 vitet e fundit (meqe kte moshe keni pak a shume dhe jeni deshmitare vete). Pa mendoni se ca ndryshimesh drastike te klimes do kene ndodhur per miliona vite gjate epokes se dinosaurve /pf/images/graemlins/wink.gif

    [/ QUOTE ]

    Renia e asteroidit eshte e vertete sepse eshte lokalizuar edhe territori ku ka formuar kraterin. Sot nje pjese ndodhet nen uje.
    Por e verteton plotesisht nje fakt domethenes: te gjitha kafshet (fosilet e tyre ne zonat e ngrohta sot, si dhe trupi i ruajtur persosmerisht ne zonat e ftohta, Siberi etj) qe jane gjetur dhe qe sipas analizave te karbonit i perkasin te njejtes periudhe (65 milion vjet me pare. Eshte shume e sakte koha e thene me siper nga Gen), çuditerisht kane ushqimin ende ne goje te pagelltitur. Shpjegimi me i mundshem eshte se kane pesuar nje vdekje te menjehereshme, demek, asteroidi i vrau me "buke" ne goje.
     
  17. Wii

    Wii Grupi i të moçmëve!

    Re: Misteri i Dinosaurëve.

    ne fakt versioni qe mund te jene zhdukur nga nje meteorit mund te jete i vertete,edhe per faktin qe ky meteorit mund te kete shkaktuar edhe ndryshimin e klimes...nga ana tjeter nuk di cte them nese nje meteorit qe ka hapur nje krater te atyre dimensioneve eshte ne gjendje te shkaktoje nje ndryshim planetar...mund te kete qene edhe nje ndryshim i klimes pa pasur nevoje te bie meteoriti...dihet fare mire qe cdo 780.000 vjet polet e planetit tone ndryshojne,ndodh nje inversion i tyre kshu qe mund te shoqerohet fare mire me nje klime qe mund te jete ne gjendje te shkaktoje edhe ngordhje ne mase te kafsheve...ajo qe nuk kuptoj eshte pse vetem dinozauret?di ndonjeri gje nese kane mbijetu kafshe te tjera sipas teorise se meteoritit?
     
  18. @d@

    @d@ Primus registratum

    Re: Misteri i Dinosaurëve.

    Eshte e veshtire te japesh nje pergjigje te sakt per phenomene, qe ndodhin ne perjudha te gjata gjeologjike:
    po filloj me Permen: Perm eshte e renditur ne Paleozoik me moshe gjeologjike 545.0-252.0 Ma eshte perjudha qe ben kalimin nga Paleoziku ne Mesozoik (248.2-65.0 Ma)
    Reth 250 Ma me pare u zhduken 96% te gjithe llojeve te kafsheve detare, si dhe 75% te atyre kontinentale dhe kjo qe zhdukja me e madhe ne gjithe historine e botes. Pasojat e kesaj zhdukje ishte levizja e kontinenteve.. Ne kete perjudh te gjitha kontienten u bashkuan ne nje Superkontinet, te ashtuquajtur Pangaea!
    Ndersa per zhdukje e dinosauriave mendohen qe faktoret kryesore te kene qene: Goditjet meteorike, Vullkanet, ndyshime e klimes pembytje(ritja e nivelit te detit) ose kombinimi i ketyre faktoreve me njeri-tjetrin. KT(!)- Impakt (K= Kretak , T= Trias) eshte kjo pasoja per zhdukjen e dinosareve? Dhe a kishte mundesi kjo goditje te zhdukte dinosauriet?
    Te dhenat per goditjet metorike jane gjetur ne formacionet me permbajte te larte iridumi ne Chicxulub-Krater ne Golf von Mexiko afer gjysemishullit Yucatán. Sipas G.Keller edhe te tjerve, mendohet qe Chicxulub-Krater te jete rreth 300.000 a. me i vjeter se shtresat e Kretakut dhe Paleogjenit te sedimentuar ne kohen e goditjets metoorike. Sipas kesaj duket qarte qe metoritet skane qene shkaku per zhdukjen ?! Te tjere shkencentare marrin nje tjeter Theori qe, KT-impakt eshte shoqeruar nga shume goditje Aseoridesh dhe Kometash ne nje kohe te shkuter. Nje e dhene e rendesishme per goditjet meteorike eshte permbajtja e lart me iridium ne shtresat e sedimentuar ne afersi te kufirit Kretak-Palegjenit se sic dihet Toka vete eshte e varfer me kete elemene (...)
    Per sa i perket ndyshimit te klimes: si pasaj e ketyre godithem me shpejtesi te madhe te cilat shkatojne explosione te fuqishme, materiali i imet (pluhr), shperndahet ne Atmosfer duke penguar rezatimi e diellit ne toke, ulen teperaturat, bimesi nuk zhvillohet me tej gje e cila pengon funksionim e ciklit normal!
    Keshtu u zhduken dinosauret duke na lene pas kockat e tyre per te ndertuar historine! ufa /pf/images/graemlins/laugh.gif
     
  19. gurax

    gurax Pan ignoramus

    Re: Misteri i Dinosaurëve.

    Wii, jo vetem dinosauret e pesuan por pothuajse cdo gje qe jetonte mbi toke te thate. Por dinosauret ishin forma dominante e faunes ne ate kohe dhe te tjerat kishin nje pjese shume te vogel ne totalin e faunes se planetit. Por katastrofa ka prekur cfare i ka dale perpara, pa dallime te asnje lloji.

    Persa i perket atyre shume shume pak dinosaurve qe mbijetuan qe atehere, zogjte e sotem jane pasardhes te drejtperdrejte te tyre, por te evoluar gjate 65 milion vjeteve qe atehere e deri me sot.
     
  20. gurax

    gurax Pan ignoramus

    Eshte nje fakt qe 99% e tere gjallesave qe kane jetuar ne Toke, jane zhdukur. Eshte e mahnitshme kur mendojme se tere shumllojshmeria e asaj qe shohim sot, me tere madheshtine dhe larmine e saj, eshte sidoqofte vetem 1% e shummllojshmerise totale qe ka pare planeti Toke gjate tere jetes se vet.

    Dinosauret spikasin per menyren dhe se sa te ndryshem kane qene nga ajo qe jemi mesuar te shohim ne natyre, ndryshim qe ne shume raste hyn ne kufijte e fantazise.



    [​IMG]

    Ky ishte Epideksipteriksi. Luan nje rol shume te rendesishem ne historine evolutive te zogjve sepse ka jetuar ne Kine rreth 150-160 milion vjet me pare. Ishte i mbuluar me pupla dhe kishte madhesine e nje pellumbi.


    [​IMG]
    Ky eshte Epidendrozaurus. Edhe ky ka qene i mbuluar me pupla dhe ne te njejten familje si Epideksiteriksi. Eshte dinosauri me i vjeter qe njihet qe i eshte adaptuar jetes neper peme, duke shenuar fillimin e periudhes kur u shfaqen zogjte.



    [​IMG]
    Ky eshte Longiskuama. Ka qene nje dinosaur shume i hershem me nje seri puplash te larta pergjate kurrizit. Ekzistenca e ketij dinosauri te ngjashem me hardhucat ka hapur nje mundesi tjeter te zanafilles se zogjve, pervec mundesise se prejardhjes nga dinosauret teropode. Sidoqfte kjo mundesi eshte ende ne fazen ideore.



    [​IMG]
    Deinokerus. Ne fakt fosili i tij eshte i pjeshem, mungon pothuajse tere pjesa e pasme e trupit. Sidoqofte kthetrat jane shume te medha dhe te gjata. Eshte duke u studjuar madhesia qe mund te kete patur trupi i tij, pasi ose ky dinosaur ka qene shume i madh dhe i bie te jete me i madhi nga teropodet, ose thjesht ka patur kthetra te gjata dhe te medha.



    [​IMG]
    Amfikoelias Fragilimus. Dihet shume shume pak per kete dinosaur dhe forma ekzakte apo madhesia ekzakte eshte shume e paqarte. Ekziston e gjetur vetem nje verteber e qafes se ketij dinosaur, qe eshte me diameter 2.3m !!
     
    Hank likes this.

Shpërndajeni këtë faqe